Opinie

‘De Fractie’ politiek beter dan dramatisch

Tim Snel (Joris Smit) in ‘De Fractie’ (VPRO)
Tim Snel (Joris Smit) in ‘De Fractie’ (VPRO)

Alexander Pechtold, samen met de elf andere leden van de Tweede Kamerfractie van D66 te gast in De Wereld Draait Door, legde nog eens uit waarom hij en de andere Nederlandse politici zo verslaafd zijn aan televisieseries over fictieve Deense en Amerikaanse collega's, als Borgen, The West Wing en House of Cards: „Omdat ons leven veel saaier is.”

Er werd dus reikhalzend uitgekeken naar de eerste Nederlandse politieke soap, die geen reconstructie van bestaande affaires beoogt, maar gewoon het Shakespeareaanse gepruts om de macht vertaalt naar het Binnenhof. Vandaar wellicht de hype voorafgaand aan de eerste aflevering gisteren van De Fractie (VPRO), gebaseerd op een idee van producent en ex- journalist Gijs van de Westelaken en voormalig fractievoorzitter van GroenLinks Femke Halsema.

Dat idee was vooral om actuele ontwikkelingen in de politiek en bestaande habitués van het Binnenhof in te voegen in de handeling. Dat uitte zich gisteren in nieuwsberichten over de MH17 en een dialoog, waarin Charlie Hebdo en het nieuwe boek van Michel Houellebecq worden genoemd, plus figuratie van parlementair journalisten en de geachte afgevaardigde Henk Krol.

Doordat regisseur Thomas Korthals Altes (2/11 Het Spel van de Wolf) veel van de schouder laat draaien en informatie overdraagt in de vorm van sms of whatsapp, krijgt De Fractie vanzelf een zweem van actualiteit en urgentie. Ook het gebruik van grotendeels onbekende acteurs verhoogt de authenticiteit, helaas vaak ten koste van de dramatische kwaliteit. En dat scenario, tja, dat moeten we nog even afwachten, maar er gebeurt meteen al veel ongeloofwaardigs. Als Tim Snel (Joris Smit) direct na het overlijden van zijn vader besluit om van een grote fractie over te lopen naar de vernieuwingsgezinde Vrijzinnige Partij Nederland (VPN), krijgt hij daar meteen de portefeuille financiën toegeworpen. Hij moet zich wel eerst nog even voorstellen aan de fractiegenoten, die kennelijk geen Kamerleden van een andere partij kennen.

De grote politieke lijnen zijn wel interessant. Op internet is een back story te vinden over het ontstaan van de VPN, geboren uit ergernis over het politieke geharrewar rond de bijzetting van prins Claus. Oprichter Jan Leusingh (Han Kerckhoffs), meer Marijnissen dan Van Mierlo of Nagel, trekt nog steeds achter de schermen aan de touwtjes. Het partijprogramma is een soort amalgaam van D66, het fortuynisme, OranjeFonds en GroenLinks. De VPN gedoogt het kabinet Rutte II.

Leusingh heeft de overstap van Snel geregeld. Die zet op dag 1 al vraagtekens bij de haalbaarheid van een deal van de zwakke fractievoorzitter Marise Collee (Sandra Mattie) met Rutte: de VPN gaat akkoord met de ontvolking van Groningen rond de gasbel, in ruil voor gratis kinderopvang vanaf 2 jaar. Een fractielid (Marie-Louise Stheins, de beste acteur in het ensemble) ligt dwars omdat haar ouders er wonen.

Leusingh kalmeert Snel omdat hij zijn naam te veel eer aandoet. Je moet zo'n idioot plan leeg laten bloeden, en niet je leider openlijk bekritiseren. En dan is er ook nog iets met de partijfinanciering niet helemaal in de haak.

De eerste reacties op De Fractie van politieke junkies zijn veel positiever dan die van dramaliefhebbers. Ik weet nog niet welke van die twee zielen in mijn borst de doorslag gaat geven.