Brieven

Beschaving is grens vrijheid

Goddank is er nog iemand, de tekenaar Cyprian Koscielniak, die haarfijn aangeeft (NRC, brieven, 9 januari) dat de grenzen van onze persoonlijke vrijheid niet beperkt dienen te worden door angst, maar wel door beschaving. Deze reactie steekt mijlen uit boven de opmerking van zijn collega Ruben Oppenheimer op de bank bij Eva Jinek, dat „de vrijheid, ook om een religie te ridiculiseren” een bepalende pijler van onze samenleving zou zijn. Als fractievoorzitter van de PvdA in de gemeenteraad van Leiden sprak mijn vader in 1952 de woorden: „De staat is niet de hoogste waarde, maar deze moet dienstbaar zijn aan de individuele ontplooiing. Daar staat echter tegenover, dat men zich óók niet mag uitleven ten koste van zijn medemens”. Dat laatste wordt tegenwoordig nogal eens vergeten. Hoewel niet altijd gemakkelijk aan te geven is er een grens tussen hekelen en vernederen. Beschimping van eigen gezagsdragers lijkt mij ook van iets andere orde dan beschimping van andermans geloof. Een wijs mens die zijn grenzen kent en durft te trekken. Men zou dat zelfcensuur kunnen noemen, maar niet uit angst!

Vrijheid is absoluut

Geschrokken ben ik van het stukje van Cyprian Koscielniak (NRC, brieven, 9 januari ). We leven hier in een vrij land, waar iedere persoon of journalist zelf mag bepalen wat hij over een andere religie of denkbeeld schrijft of tekent. Hoe beledigend het ook volgens dit soort burgerlijke types is. We zijn hier namelijk niet in Turkije, Rusland of een ander ondemocratisch land; gelukkig niet! Een oproep voor aanpassing aan een ondemocratische en overgevoelige minderheid is gevaarlijk en oliedom. Het is al erg genoeg en een gevaar voor onze democratie, dat er steeds meer journalisten zullen zijn die uit angst zelfcensuur toepassen. Dat iemand met zulke denkbeelden voor deze krant werkt en deze ook mag uitdragen, ondertekend met ‘NRC-illustrator’. Ongelooflijk. Laat hij zijn brave, nette tekeningetjes maar in Noord-Korea of Saoedi-Arabië publiceren.

Thijs Schwartz

Herdenking op de Dam

Er waren hoofddoekjes

Joke Koelmans schrijft (NRC, brieven, 10 januari) dat ze geen hoofddoekjes zag bij de herdenking voor de redactie van Charlie Hebdo afgelopen donderdag op de Dam. Ik stond op de Dam en zag de hoofddoekjes, ook zij stonden in de kou en regen. Maar ik zag vooral mensen, lang, kort, dik, en dun, die er stonden voor de vrijheid.

Edith de Leeuw

Holocaustontkenning

Mohammed is een legende

‘Wij mogen van jullie toch ook niet de spot drijven met de Holocaust?’ Met dit alibi verklaren islamieten hun uitzinnige woede over cartoons met Allah en zijn profeet. Het verschil is echter dat de Holocaust een historische realiteit is, terwijl Mohammed net als Jezus en Boeddha niet meer dan een historische legende is. Hoe kan bijvoorbeeld koning Arthur beledigd worden?

Allah is precies zoals Jahweh en God; louter een hersenspinsel. In hun achterhoofd weten gelovigen dat ook wel. Als ze echt overtuigd waren van het bestaan van een god, zouden ze immers de wraak aan hem overlaten. Met hun ‘heilige’ verontwaardiging overschreeuwen ze hun eigen twijfels.

Anton van Hooff

Islamofobie

Noemt het ‘religisme’

In het interview met Michel Houellebecq (NRC, 10 januari) stelt hij terecht dat islamofobie geen racisme is. Racisme is simpel: het gaat om huidskleur en gelaatstrekken, niet om geloof. Men moet aan woorden geen diepere of andere betekenis geven.

In de Nederlandse politiek misbruikte Alexander Pechtold die aanduiding om Geert Wilders weg te zetten. Doch moslims vormen net als christenen geen ras. Marokkanen of Nederlanders ook niet; dat zijn slechts nationaliteiten.

Het door elkaar heen halen van termen werkt contraproductief. Ook antisemitisme is trouwens een stomme aanduiding voor anti-Joods zijn.

Voor een goed debat in deze hectische tijd ontbreekt een woord. Voor discriminatie op grond van geloof zou men de term ‘religisme’ kunnen invoeren. Wil men een vruchtbare discussie, dan zal men zijn woorden nauwkeurig moeten kiezen.

En dat eeuwig uitschelden voor racist of fascist holt die begrippen uit. Dit levert eerder slechts verwarring en onverschilligheid op.

Karel ter Voorde

Extremisme

Geloof met mate

Tuurlijk, uiteindelijk blijven het mensen die gruwelen begaan en kun je dat een boek of gebedshuis niet kwalijk nemen. Maar aan de andere kant, als mensen na een paar borreltjes teveel losgaan en de boel molesteren, dan is dat weliswaar hun verantwoordelijkheid en hun schuld, maar de drank speelt in het geheel natuurlijk wel een rolletje. Het is het teveel aan alcohol die mensen benevelt en in staat stelt los te gaan zonder er verder nog bij na te denken en in wezen geldt voor religie precies hetzelfde.

Een slokje Koran of Bijbel op z’n tijd en puur voor de gezelligheid is prima, maar als men zich helemaal lazarus zuipt aan de soera's en psalmen leidt dat tot niets dan ellende – iets dat de aanslag op Charlie Hebdo wel aantoont. Religieuze dronkenschap maakt mensen gek en doorgedraaid, dus: geniet, maar geloof met mate.

Dave Boots, dierenverzorger

Generatie Y

Generaliseer ons niet zo

Hugo Nutbey constateert dat, ondanks veel redenen tot klagen, generatie Y zich weigert hardop zorgen te maken om haar toekomst (NRC, O&D,10 januari). Ik ben ook een twintiger. Ik rond dit jaar mijn bachelor Geschiedenis af en ben actief bij een politieke jongerenorganisatie. Ik ontmoet wekelijks tientallen mensen van mijn leeftijd die begaan zijn met de wereld om zich heen en een bijdrage aan de maatschappij willen leveren. Ik wil best geloven dat ik tot een kleine, uitzonderlijke groep van mijn leeftijdsgenoten behoor.

Maar de eindeloze generalisaties over mijn generatie, die nota bene wordt gezien als het product van een individualistische tijdsgeest zonder ruimte voor het collectief, ergert me mateloos.

Hanna Hekkert

EK-schaatsen

EK en WK zijn overbodig

Het is aandoenlijk om de commentatoren bij het EK schaatsen bij elke race te horen roepen hoe spannend dit toernooi toch is en hoe goed Sablikova, Bokko, Yuskov en Pedersen zijn en hoe moeilijk zij het de Nederlanders maken en welke verrassingen er in de lucht hangen. Maar als het toernooi dan eindelijk klaar is, dan staan er twee Nederlandse schaatsers op plaats één, en twee op plaats twee en drie. De EK’s en WK’s zijn overbodig, het Nederlands kampioenschap volstaat om te bepalen wie de beste schaatsers in Europa en de wereld zijn.

Ruud Onstein

Correcties en aanvullingen

MH17

In Pijnlijke vraag over MH17 (commentaar 12 jan., p.2) wordt over het luchtruim boven Oost-Oekraïne gemeld dat de regering dat tot 9,753 meter had gesloten. Dit moet zijn: kilometer.

Locatie Eskilstuna

In Weer een brandbom gegooid naar moskee (2 jan., p. 13) staat dat Eskilstuna ten oosten van Stockholm ligt. Het ligt er ten westen van.

Inwonerstal Dreischor

In Eén vierkante kilometer vol verhalen’ (10 jan., W8) staat dat in het onderzochte Dreischor 4.000 mensen wonen. Dat moet 1.000 mensen zijn.

Kansen op kanker

In Kanker is altijd pech (10 jan., W7) staat dat 30 procent van alle kanker veroorzaakt wordt door roken en 30 procent door alcohol, voeding, overgewicht en gebrek aan bewegen. Dat klopt niet. Al die leefstijlfactoren tezamen dragen voor 30 procent bij aan kanker, waarbij roken een aandeel heeft van 20 procent. In de grafiek staat ook een fout. Het gaat om het kankerrisico in een mensenleven; niet om het kankerrisico per jaar.