Bloeddorstige bladluis laat zich de mierencrèche binnendragen

In Spanje is de Dr. Jekyll & Mr. Hyde onder de bladluizen ontdekt. Gewone bladluizen die op graswortels leven, kunnen veranderen in agressievelingen die in vermomming mierenlarven leegzuigen.

Spaanse biologen melden de vondst deze week in PNAS (online). Ze noemen hun bladluizen „wolven in schaapskleren”. De bladluizen die het op mierenlarven voorzien hebben, zien er ongeveer hetzelfde uit als jonge mierenlarven. Ze zijn wit en plat.

Als een mier zo’n bladluis tegenkomt, draagt hij de bedrieger naar zijn nest en legt hem netjes op de larvenstapel. Eenmaal ter plaatse toont de bladluis zijn ware gedaante, en begint de échte mierenlarven uit te zuigen.

Om de camouflage nog beter te laten slagen, ruikt de witte, platte bladluis net zoals een mierenlarve. Ook trekt hij, als hij op transport gaat naar het mierennest, zijn pootjes in.

De bladluis Paracletus cimiciformis is een bekende soort, die in grote delen van Europa voorkomt en waarvan gedacht werd dat hij altijd wit en plat was.

In 2009 ontdekten Spaanse biologen (deels dezelfde mensen als van de huidige studie) bij een bladluisinventarisatie dat een ándere soort, die donker en rond was, zichzelf kon klonen en dan ineens in P. cimiciformis veranderde. De twee soorten bleken er één.

Nu blijkt waartoe die gedaanteverwisseling dient. De bladluis leeft gewoonlijk een normaal bladluizenleven, afwisselend op terpentijnbomen en graswortels. Daarbij wordt hij, zoals zo veel bladluizen, gemolken door mieren die zijn honingdauw eten.

Zo’n relatie is voor beide partijen gunstig. De mier krijgt voedsel, de bladluis krijgt bescherming, hygiëne en warmte. Maar deze bladluis heeft die relatie gemanipuleerd, in zijn eigen voordeel.