‘Pandgenoten’ blijft toch vooral particulier woondrama

De thematiek is interessant genoeg: wonen. Een primaire levensbehoefte is dat, stellen Saar Vandenberghe en Sadettin Kirmiziyüz in de voorstelling Pandgenoten. Een fundamenteel bestaansrecht. Je vraagt tenslotte nooit aan iemand: ‘woon je’? En zodra je iets uitzoomt, raakt het thema direct aan grote maatschappelijke vraagstukken. Krakers, en wat er is geworden van hun idealen. De privatisering van de wooncorporaties, en hun excessen. De hegemonie van de marktwerking. Hoe het denken over ‘wonen’ van ideëel inmiddels commercieel geworden is.

Niet onmiddellijk heel theatrale materie misschien, maar daar weet Kirmiziyüz normaliter wel raad mee. Pandgenoten is het tweede deel in de serie ‘Hollandse Luchten’, waarin de Turks-Nederlandse theatermaker reflecteert op de Hollandse samenleving. Het eerste deel, Jeremia, ging over de vrijheid van meningsuiting, reaguurders en Hans Janmaat. Een ontregelende voorstelling was dat, waarin vaste overtuigingen effectief op hun kop werden gezet.

In Pandgenoten is Kirmiziyüz daar veel minder goed in geslaagd. De bredere relevantie van het thema is in de voorstelling een voetnoot geworden. Pandgenoten zoomt niet uit, maar in: op een individueel woondrama van een jong gezin dat het huis uit wordt gezet. Het overkwam Kirmiziyüz en partner Vandenberghe bijna, en in Pandgenoten spelen ze hun schrik en woede na, en de wanhopige zoektocht naar alternatieven.

Het levert nogal incrowd-grootsteedse dialogen op. Als zij haar bedenkingen uit over Zaltbommel - eenzijdig qua bevolking - riposteert hij dat daar voor de verandering nu eens veel oude mensen wonen. Dat is geestig, maar overstijgt het particuliere woondilemma van een jong stel uit hartje Amsterdam verder niet. Wanneer de twee wel even de diepte in duiken, overheerst veelal gratuite verontwaardiging. Aan spelplezier geen gebrek, maar tot meer dan platitudes over wonen komt de tekst meestal niet. Al zitten er een paar fijne, de tijd typerende zinnetjes in, zoals: „Huren is actueel, in het nu. Huren is mindful!”