Nee. Haren wil niet bij Groningen

Villadorp Haren moet fuseren. Vanavond beslist de raad met wie. Misschien wordt Haren zelfs wel Drents.

Haren houdt de adem in. De toekomst van de Groningse gemeente staat op het spel. Moet het villadorp dat door de Facebookrellen even wereldnieuws was, fuseren met buurstad Groningen? Of zal het de provinciegrens oversteken en samengaan met de gemeente Tynaarlo in Drenthe, met dorpen als Zuidlaren en Eelde? Vanavond beslist de gemeenteraad.

De bewoners van Haren zouden het liefst zelfstandig blijven. Ze koesteren hun dorp, blijkt uit elk onderzoek. Het groen, de gelijkgestemde burgers, de kleinschaligheid – op scholen, in sportclubs en bestuur. Driekwart van de dorpelingen stemde bij een volksraadpleging tijdens de raadsverkiezingen tegen aansluiting bij de stad Groningen. Een voorstad van Groningen mag Haren niet worden.

Dat was een tegenvaller voor de provincie Groningen en het vorige college, dat onder aanvoering van PvdA-burgemeester Janny Vlietstra pal voor de fusie stond. De 23 Groningse gemeenten moeten opgaan in vijf of zes nieuwe. Zo kunnen ze een vuist maken tegen financiële problemen, werkloosheid en krimp, en kunnen ze de nieuwe taken aan op gebied van zorg en werk. Haren staat in de toptwintig van Nederlandse gemeenten met de zwaarste schuldenlast.

De kiezers in Haren rekenden in maart af met de „slippendragers van de provincie Groningen”. De oppositie van Gezond Verstand Haren en D66 vormde een meerderheid, samen met de VVD. Aangespoord door een burgercomité maakte het nieuwe college herindeling tot speerpunt.

Zelfstandig kan Haren niet blijven, zegt D66-wethouder Michiel Verbeek, dat is volgens onderzoek „financieel onhaalbaar. Zodoende willen we nu trouwen met de gemeente Tynaarlo in Drenthe. Dan hebben we samen 50.000 inwoners.”

Kan dat? Kan Haren fuseren met een gemeente in Drenthe en de provinciegrens herschrijven?

Ja hoor, zegt Michiel Herweijer, daarin voorziet de wet. Hij is bijzonder hoogleraar bestuurskunde in Nijmegen. Hij zegt dat provincieoverschrijdende fusies „met regelmaat” voorkomen. Neem Woerden; dat verruilde bij de herindeling van 1989 Zuid-Holland voor de provincie Utrecht. Of de gemeente Wijdemeren in Noord-Holland, waarin ’s Graveland, Nederhorst den Berg en Loosdrecht (provincie Utrecht) opgingen.

Alleen, zegt hij ook, het is „een lange en soms moeizame weg”. Alle twee de gemeenten moeten willen, en ook beide provincies moeten akkoord gaan. Blijven die steggelen, dan hakt de minister van Binnenlandse Zaken de knoop door. Dat pakte bij Bathmen verkeerd uit. Het Overijsselse boerendorp wilde fuseren met Gorssel en Lochem in Gelderland. Maar de minister stak daar een stokje voor. Het dorp ging op in Hanzestad Deventer.

Zover komt het in Haren niet, hoopt wethouder Verbeek: „We hebben met alle partijen goede contacten gelegd.” Desondanks willen Tynaarlo, Drenthe en Groningen niet vooruitlopen op het raadsbesluit. Gedeputeerde Wilpstra in Groningen neemt „op zijn vroegst morgen” een standpunt in. Het zal hoogleraar Herweijer niets verbazen als de provincies „hun oordeel opschorten tot na de Statenverkiezingen in maart”.