Couturier Frans Molenaar (74) overleden aan verwondingen val

Frans Molenaar op 14 september 2014 tijdens de presentatie van zijn 98e couturecollectie. Foto ANP / Bart Maat

Frans Molenaar is vrijdag op 74-jarige leeftijd overleden, zo bevestigt zijn persoonlijke assistent Mirjam Bax na een eerder bericht in de Telegraaf. De Nederlandse couturier viel eind vorig jaar van de trap in zijn appartement in Amsterdam en verbleef sindsdien in het ziekenhuis.

Molenaar overleed vrijdag aan de gevolgen van zijn val. Hij zou in mei van dit jaar 75 jaar zijn geworden. Zijn 99ste collectie wordt dit voorjaar gepresenteerd. Zijn honderdste stond gepland voor het najaar.

‘Deed Parijs niet na’

De modeontwerper leerde aan het einde van de jaren vijftig (1955-1958) het vak in Amsterdam. Na zijn studie liep hij stage bij Charles Montaigne in Parijs en werkte hij onder andere voor Gerard Pipart bij modehuis Nina Ricci. In 1967 presenteerde Molenaar zijn vrouwelijke minimalistische kleding voor het eerst.

Volgens onze moderedacteur Milou van Rossum heeft Molenaar heel veel betekend voor de Nederlandse mode:

“Hij was de eerste die bij terugkomst uit Parijs de mode daar niet nadeed, maar echt een eigen stijl had. Heel grafisch, strak, modern. Het was mode met een eigen gezicht.”

Vanaf de jaren 90 was Molenaar vooral de man van de mantelpakken, schrijft Van Rossum vandaag in NRC Handelsblad:

“Representatieve, flatterende en stevige maar nooit mannelijke pakken die geliefd waren bij zowel carrièrevrouwen als vrouwen-van; Hank Heijn, Mies Bouwman, Sylvia Tóth en Janine van den Ende bijvoorbeeld. Zijn klanten werden samen met hem ouder, wat met name de laatste jaren een probleem werd; de meesten hadden zo’n grote verzameling opgebouwd, dat er weinig behoefte was aan een nieuw, meer dan 4.000 euro kostend pakje. (…)

Molenaars handelsmerk waren biesjes, de zogenaamde pipings, meestal in een contrastkleur, die hij plaatste langs kragen, in stofknopen, langs zomen en vaak ook in de coupenaden. Die biesjes waren een mooie manier van afwerken, gaven een grafisch effect en kleedden af. Ook op andere producten waaraan hij zijn naam verbond, waren de biezen te vinden: tuinmeubelen, bijvoorbeeld, gemaksstoelen en rollators. Molenaar ontwierp ook vazen, gordijnen, vloerbedekking, zonnebrillen en veel bedrijfskleding, onder andere voor KLM.

Kleding om te dragen

In 2008 omschreef Georgette Koning zijn collecties erna, elk half jaar een nieuwe, in NRC Handelsblad als stijlvast. ‘Molenaar ontwerpt kleding om te dragen, niet om in de kast te hangen. Daarom heeft hij onder zijn klanten veel werkende vrouwen als Neelie Kroes, Sylvia Töth en Joke Bruijs.’ Tegenover Koning vertelde Molenaar over zijn bekendheid, die na zijn werk voor kledingwinkel C&A nog groter werd. Molenaar:

“Ik wilde vroeger de showbizz in en bekend worden. School vond ik niks, ik snapte niks. Thuis zat ik altijd met stof te friemelen, op mijn achtste maakte ik de kroningsmantel van Juliana na. Mijn vader, verkoopdirecteur bij een confectiebedrijf, hielp en knipte de kroon van goudkarton. Prachtig. Na de mulo adviseerde hij ‘leer een vak, ga de mode in’. Op mijn vijftiende zat ik op de kleermakersvakschool.”

Over zijn strakke deadlines, met elk jaar twee collecties, was Molenaar duidelijk.

“Werken naar een deadline vind ik prettig. Een collectie komt met stukjes en beetjes tot stand. Ideeën haal ik uit de schoenendozen waar ik knipsels in verzamel, of ik zie iets en maak er een variant op in mijn stijl. Vervolgens maakt de kleermaker een pasmodel, valt het tegen, dan stoeit een assistent er nog wat mee en maakt er een goed ding van. Ik doe niets in mijn eentje, dat denken mensen misschien. Ik heb niet de pretentie dat ik al mijn ontwerpen persoonlijk teken. Het komt voor dat ik opeens vlak voor een show een ontwerp niet goed vind. Dan zeg ik tegen de mannequin ‘lieve schat trek maar uit’. Niemand weet dan dat ik iets uit mijn collectie heb gehaald.”

Molenaar steunde aankomend talent

In 1996 riep Molenaar de Frans Molenaar-Prijs in het leven. De prijs van tienduizend euro wordt jaarlijks uitgereikt aan aankomend couture-talent te steunen. Molenaar in 2013:

“zelf had ik mijn bedrijf nooit kunnen beginnen zonder Eijmert en Jopie Teekens, een slagersechtpaar dat mij als 20-jarige ontwerper in de Margriet had ziet staan, en financiële steun aanbood.”

Molenaar ontving in 2003 de Max Heijmans-ring, een tweejaarlijkse oeuvreprijs, voor zijn werk.

Lees vandaag een necrologie in NRC Handelsblad.

    • Hans Klis
    • Frank Huiskamp