De rakettrap overleefde ’t net niet

De eerste poging om een kostbare rakettrap voor hergebruik op aarde terug te krijgen ging op het laatst mis.

Foto AFP

„Close, but no cigar this time”, tweette Elon Musk kort na de eerste poging in de ruimtevaartgeschiedenis om een gebruikte rakettrap te laten landen voor hergebruik. Musk is de baas van het commerciële ruimtevaartbedrijf SpaceX.

Het lukte dus op een haar na. De eerste trap van de Falcon 9 v1.1-raket van SpaceX landde zaterdagochtend verticaal als bedoeld op een onbemand drijvend landingsplatform in de Atlantische Oceaan. Maar te hard.

De eerste trap met zijn negen kostbare motoren brak in stukken. Er is ook wat schade aan het platform. Beelden zijn er niet. Er is alleen een summiere toelichting van Musk. En daaruit klinkt vooral optimisme. Hij lijkt nauwelijks ontmoedigd. „Dit belooft veel goeds voor de toekomst.” Van tevoren had hij de kans op succes op zo’n 50 procent geschat.

Herbruikbare rakettrap

Officieel was de rakettraplanding bijvangst. Hoofddoel van de lancering vanaf Cape Canaveral in Florida, was het afleveren van een Dragon-capsule met 2.217 kilo voorraden bij het Internationaal Ruimtestation ISS. Dat was SpaceX al vier keer eerder gelukt. De koppeling aan ISS staat voor vandaag gepland.

De bonus – de rakettrapterugkeer – was de reden voor ruimtevaartexperts en -enthousiastelingen om de lancering op de voet te volgen. Als rakettrappen herbruikbaar worden, wordt het afleveren van vracht en mensen in de ruimte veel goedkoper. Raketten kosten tientallen miljoenen euro’s, en bestaan vooral uit brandstoftanks en complexe raketmotoren. Die zijn nodig om het uiterste topje gereserveerd voor nuttige lading de ruimte in te stuwen. De rest van de investering verbrandt bij het terugvallen in de dampkring.

Door rakettrappen terug te vliegen en tientallen malen opnieuw te gebruiken wil SpaceX – toch al een prijsvechter in de conservatieve lanceerindustrie – de prijzen drukken en nieuwe markten en mogelijkheden voor de ruimtevaart aanboren. Einddoel van zijn onderneming, heeft internetmiljonair Musk aangekondigd, is een bemande reis naar Mars. Daar moet je trouwens ook beheerst kunnen landen, dus enige oefening met onbemande rakettrappen is niet slecht voor het bedrijf.

Het landen van de eerste rakettrap is al vaak geoefend. Op land heeft een rakettrap voorzien van een vierpotig landingsgestel, genaamd Grasshopper, vluchten uitgevoerd tot 744 meter hoogte, om daarna weer te landen. De trap daalt in dezelfde positie als waarin hij omhoog gaat. De raketmotor ontbrandt om af te remmen. „Het is alsof je een bezem op je hand balanceert in een storm”, stelt de SpaceX-website.

Een klein doelwit

Ook oefende het bedrijf al met échte rakettrappen van eerdere Falcon 9-vluchten naar het ISS. Die trappen landden dan zacht op het water, maar overleefden de landing niet.

Deze keer probeerde SpaceX voor het eerst een terugkerende lanceertrap een zachte landing te laten maken op een drijvend platform van 91 bij 51 meter – vanuit de ruimte gezien een klein doelwit. De rakettrap heeft een uitklapbaar landingsgestel, en moet zichzelf bijsturen met zogenoemde grid fins, roostervinnen aan de bovenkant.

Ze zien eruit als beweegbare brandtraproosters, heel anders dan de gebruikelijke dichte stuurvinnen.

Daar ligt waarschijnlijk de oorzaak van de harde landing. „De roostervinnen werkten heel goed, maar raakten vlak voor de landing door hun hydraulische vloeistof heen”, meldde Musk. Ze bewogen niet meer en konden de raket niet meer bijsturen.

„Op de volgende vlucht nemen we 50 procent meer hydraulische vloeistof mee”, beloofde een optimistische Musk. SpaceX heeft een simpele bedrijfsfilosofie: blijf experimenteren tot het lukt. De volgende vlucht staat eind januari al op de planning. In totaal heeft het bedrijf in 2015 twaalf lanceringen op het programma staan.