Teruglezen: Mars van de Republiek in Parijs, wereldleiders schouder aan schouder

Afsluiting liveblog - belangrijkste gebeurtenissen van vandaag

De demonstratie in Parijs is officieel al lang voorbij, maar nog altijd lopen er duizenden mensen van de Place de la République naar Place de la Nation, een mars van zo'n 3 kilometer. Wij sluiten dit liveblog nu af. De belangrijkste gebeurtenissen van de afgelopen uren zijn:

Om 15 uur begon de demonstratie officieel. In de uren daarvoor liep het Place de la République vol met mensen en ontving president François Hollande zo'n zestig wereldleiders. Zij vertrokken vanaf het Elysée naar de stoet.

Voorop liepen de nabestaanden van de slachtoffers van de nabestaanden. Zij droegen witte rouwbanden om hun arm of om hun hoofd met daarop in zwarte letters "Je suis Charlie". Hollande nam de tijd om de nabestaanden te condoleren en te omhelzen.

De regeringsleiders liepen een deel van de mars mee en verlieten daarna de optocht voor een nabespreking op het Elysée.

Officiële aantallen kon het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken niet noemen, maar Franse media schatten het aantal demonstranten in heel Frankrijk in op ruim drie miljoen. Het ministerie bevestigde wel dat dit de grootste demonstratie in de geschiedenis van het land is.

Bekijk hier de In Beeld-serie van de optocht.

Man die neergeschote politieagent filmde heeft spijt dat hij de beelden online zette

De man die de beelden online zette van de agent die voor het kantoor van Charlie Hebdo werd neergeschoten woensdag, zegt spijt te hebben dat hij de video online heeft gezet. Jordi Mir zegt tegen persbureau AP dat hij nooit had verwacht dat de beelden zo wijdverspreid zouden worden. Hij noemt zijn actie "een stomme reflex", automatisme door jarenlang gebruik van sociale media. Mir:

"Ik was alleen in mijn appartement en moest het er met iemand over hebben, daarom zette ik de video op Facebook."

Toen hij na een kwartier de video wilde verwijderen, was het al te laat: iemand had de beelden op YouTube gezet.

Grootste demonstratie in Franse geschiedenis

Het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken zegt dat er vandaag meer mensen op de been waren dan verwacht. Franse media schatten in dat er ruim 3 miljoen mensen hebben gedemonstreerd. Het ministerie zegt dat het onmogelijk is om alle mensen te tellen, maar bevestigt wel dat het de grootste demonstratie in de Franse geschiedenis is.

NRC-correspondent Peter Vermaas:

Twitter avatar petervermaas Peter Vermaas 3,3 miljoen mensen op straat in Frankrijk vandaag. Grootste demonstratie uit de Franse geschiedenis sinds de begrafenis van Victor Hugo.

De organisatoren van de mars in Parijs schatten dat er zo'n één tot 1,3 miljoen mensen meeliepen in Parijs. Ook in andere steden in Frankrijk gingen mensen de straat op, onder meer zo'n 200.000 mensen in Lyon, 115.000 in Rennes en 100.000 in Bordeaux.

18.000 mensen in Berlijn

In Berlijn waren 18.000 mensen bij de manifestatie. Dat meldt de Duitse politie aan persbureau AFP. Zij verzamelden zich aan de voorkant van de Franse ambassade.

Twitter avatar RWwatchMA RightWingWatch Fan MT @AuswaertigesAmt: ..at the Brandenburg Gate #Berlin in solidarity, tolerance. #CharlieHebdo #lecoeuràParis http://t.co/ARrJWpTbyn #mapoli

De mars in beeld

Bekijk de In Beeld-serie van de demonstratie in Parijs, met onder meer een foto die de boeken in zal gaan: die van de regeringsleiders met de armen in elkaar gehaakt.

Ook een indrukwekkende foto: Hollande die Charlie Hebdo-journalist Patrick Pelloux condoleert.

Foto van Hollande die Charlie Hebdo-columnist omhelst

President François Hollande omhelsde eerder vanmiddag tijdens de mars Patrick Pelloux, arts en redacteur van Charlie Hebdo. Pelloux was op het moment van de aanslag als arts aan het werk op een andere plek in Parijs. Hij werd gebeld door een collega en was zo'n 3 minuten na de aanslag ter plaatse. Pelloux gaf een emotioneel interview aan persbureau AFP, waarin hij onder andere zegt:

"I couldn't save them."

Hollande omhelst columnist van Charlie Hebdo.

Hollande omhelst columnist van Charlie Hebdo. Still uit NOS-journaal.

Kaartje met demonstraties door heel Frankrijk

Niet alleen in Parijs wordt er massaal gedemonstreerd, ook in allerlei andere Franse steden verzamelden mensen zich om steun te betuigen en te demonstreren voor vrijheid van meningsuiting. De Franse krant Le Libération maakte een kaartje met alle plekken in Frankrijk waar wordt gedemonstreerd:

Geen 'stille' mars

Volgens de planning had de mars al afgelopen moeten zijn, maar voorlopig lopen de demonstranten nog gebroederlijk richting Place de la Nation. In eerste instantie zou het om een stille mars gaan, maar dat is allerminst zo: het volkslied wordt gezongen, mensen scanderen "Je suis Charlie", applaudisseren en er worden wensballonnen opgelaten.

#MarcheDu11Janvier is trending topic

Op Twitter is de hashtag #MarcheDu11Janvier trending.

Twitter avatar H0XH4 αηιs NOW: Giant pencil with "Not Afraid" written on it being carried through the crowd in Paris. #MarcheDu11Janvier http://t.co/yprpM93qRf


Rutte over de mars: zeer indrukwekkend

Premier Mark Rutte noemde de mars "zeer indrukwekkend." Dat zei hij tegen persbureau ANP. Rutte:

"De wereld staat schouder aan schouder met Frankrijk, maar ook voor de waarden die wij delen.”

Over het feit dat er zoveel wereldleiders meeliepen zei Rutte:

"Zoveel leiders en landen hebben gezegd: wat hier gebeurt, overstijgt Frankrijk. We wonen nu allemaal in Frankrijk.”

Een impressie van "Je Suis Charlie" over de hele wereld, van Sydney tot Ramallah

Overal ter wereld gaan de potloden en pennen in de lucht en zijn bordjes met "Je suis Charlie" zichtbaar. Hieronder een impressie van waar ter wereld er werd gedomstreerd vandaag.

In Stockholm:

Twitter avatar OlivierSweden Olivier Truc #Stockholm #JeSuisCharlie Des milliers de Français et de Suédois rassemblés sous le froid et la neige. http://t.co/A2NUZih7Qa

Twitter avatar erikdelareguera Erik de la Reguera #Stockholm: Some 3000 people gathered in the Swedish capital to show support and solidarity today. #JeSuisCharlie #DN http://t.co/h57pc1fVQQ

Madrid:

Berlijn:

Twitter avatar i_skierka Isabel Skierka Hundreds of #Berlin solidarity demonstrators gather at French embassy, Brandenburger Tor #jesuischarlie http://t.co/UAe9gMvKrX

Twitter avatar PeterGOliver_RT Peter Oliver Large crowd gathered in front of the French embassy in #Berlin to say #JeSuisCharlie #IchBinCharlie http://t.co/rrIf1Vp3hk

Sydney:

Twitter avatar AndyRiwanGernet Andy-Riwan Gernet @OpCharlieHebdo Tonight #Sydney was part of it. Aussies and frenchys together #JesuisCharlie #freedom #CharieHebdo http://t.co/B657cf90Ud

En in Ramallah, op de Westelijke Jordaanoever:

Demonstranten in beeld

NRC-journalist Mark Beunderman maakte foto's van een aantal demonstranten in de stoet:

Twitter avatar markbeunderman Mark Beunderman The republican spirit being passed on to younger generations. So many kids. http://t.co/FERnfJkxdC

Twitter avatar markbeunderman Mark Beunderman Just a side street. People keep coming and coming http://t.co/VrtvacxmX4

Twitter avatar markbeunderman Mark Beunderman "We, as muslims, are particularly concerned" http://t.co/yXqXVzNbqx

Kantoor van Belgische krant ontruimd

Het kantoor van de Belgische Franstalige krant Le Soir in Brussel is zojuist ontruimd. Bij de redactie was een telefoontje binnengekomen waarin werd gedreigd dat "het zou gaan knetteren op uw redactie”. De beller zou gezegd hebben dat hij namens "extreem links” sprak en genoeg had van alle artikelen in Le Soir over Charlie Hebdo en de aanslagen in Parijs.

De politie heeft volgens de krant de beller geïdentificeerd. Alle mensen in het gebouw moesten naar buiten. In het gebouw zitten ook de redacties van de bladen La Capitale en Soir magazine.

Lees hier ons nieuwsbericht over de ontruiming.

Deel van de wereldleiders nu in het Elysée

Een deel van de leiders heeft de mars verlaten en is nu in het presidentieel paleis om de optocht na te bespreken. Onder meer president Hollande heeft de stoet verlaten. Premier Valls loopt wel nog mee, meldt ook onze correspondent in Parijs:

Twitter avatar petervermaas Peter Vermaas Valls loopt, met zijn vrouw, nog wel mee in de stoet.

Foto van nabestaanden met witte banden

De nabestaanden van de slachtoffers lopen voorop en zijn te herkennen aan de witte rouwbanden:

Twitter avatar albanforlot albanforlot Entre 1,3 millions et 1,5 millions (organisateur) @Paris #MarcheDu11Janvier http://t.co/zgUXmWOg9z

Mogelijk 2 miljoen mensen

Er zijn nog geen officiële cijfers van het aantal mensen dat meeloopt in Parijs, maar de organisatoren spreken van 800.000 mensen. Daarentegen heeft de politie het over twee miljoen mensen.

Marine Le Pen demonstreert in Beaucaire

Marine Le Pen van Front National demonstreert in Beaucaire. Dit stadje ligt 700 kilometer ten zuiden van Parijs, tussen Montpellier en Marseille in. Daar ziet de manifestatie er zo uit:

Twitter avatar FN_officiel Front National .@MLP_officiel est présente à la #MarcheRépubicaine de #Beaucaire aux côtés de @jsanchez_fn. http://t.co/rfCYrOdnMD

Twitter avatar MLP_officiel Marine Le Pen Je suis à #Beaucaire parmi les nombreux Français rassemblés pour l'unité nationale et en mémoire des victimes. MLP http://t.co/6QOXPSf60d

Premier Manuel Valls twitterde alle namen van de slachtoffers

De Franse premier Manuel Valls twitterde vanochtend een voor een de namen van de slachtoffers. Hij veranderde zij profielfoto ook in het inmiddels bekende zwarte beeld met in witte letters "Je suis Charlie". Hieronder een paar van zijn tweets:

Twitter avatar manuelvalls Manuel Valls Georges Wolinski

Twitter avatar manuelvalls Manuel Valls Ahmed Merabet

Twitter avatar manuelvalls Manuel Valls Stéphane Charbonnier dit Charb

Twitter avatar manuelvalls Manuel Valls Jean Cabut dit Cabu

Place de la République symbolisch vertrekpunt

Het Place de la République is een symbolisch vertrekpunt. Het plein ligt vlak bij de redactie van Charlie Hebdo, waar woensdag twaalf mensen werden vermoord door terroristen. Donderdag kwamen er nog eens vier mensen om bij de aanslag op de koosjere supermarkt.

Sinds de dag van de aanslag op Charlie Hebdo komen mensen iedere dag bij elkaar op het plein.

Hollande: "Parijs is vandaag de hoofdstad van de wereld"

Er zullen geen toespraken zijn tijdens de mars vandaag. Dat zei Hollande eerder vandaag. De Franse president:

"Het gaat om het beeld. Het gaat erom dat we samen de eenheid van het land laten zien."

Hij noemde Parijs vanochtend ook "de hoofdstad van de wereld".

Ook in het voetbal leven de spelers mee

De spelers van de Italiaanse voetbalclub Lazio dragen vandaag in de derby tegen AS Roma shirts met de tekst ‘Je suis Charlie’. Daarmee betuigen zij eer aan de slachtoffers van de terroristische aanslag op de redactie van Charlie Hebdo en de gijzeling twee dagen later in een supermarkt in Parijs.

Een mooie overzichtsfoto

Een fraaie foto van de mensenmassa op het plein:

In Marseille 60.000 demonstranten

Ook in Marseille zijn demonstranten bij elkaar gekomen. De lokale politie meldt dat 60.000 mensen zich daar laten horen voor Charlie Hebdo.

Mars begonnen

De mars is begonnen, de mensen voorop zijn begonnen met lopen. Het duurt waarschijnlijk nog wel even voordat de hele menigte op het plein in beweging is.

Mars nog niet begonnen, maar wereldleiders staan klaar

De wereldleiders die meelopen, onder meer bondskanselier Angela Merkel, de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, de Franse president François Hollande en de Italiaanse premier Matteo Renzi staan klaar:

Foto Reuters / Philippe Wojazer

Foto Reuters / Philippe Wojazer

Indrukwekkende foto van bovenaf

Een indrukwekkende foto van bovenaf genomen: een ambulance temidden van de groep demonstranten op het Place de la République:

Twitter avatar lemondelive Le Monde Live A Paris, des centaines de milliers de manifestants pour la liberté. #11Janvier http://t.co/gkKm9x3Y1i (AP/LeMonde) http://t.co/h6O4B3sXAC

Hollande groet de nabestaanden

President Hollande ging net langs de nabestaanden. Hij omhelsde de dochter van Wolinski, een van de overleden journalisten van Charlie Hebdo.

Ook in Beiroet en Londen

Niet alleen in Parijs zijn er demonstraties, maar ook in andere landen komen mensen bij elkaar. Bijvoorbeeld in Beiroet, daar hebben zo'n 500 mensen zich verzameld bij de Franse ambassade.

Ook in Londen zijn mensen samengekomen om hun stem voor vrijheid van meningsuiting te laten horen.

Foto van de regeringsleiders op een rij

De Franse krant Le Monde plaatste een foto van de rij regeringsleiders:

Twitter avatar lemondelive Le Monde Live Les chefs d'Etat et de gouvernement, rassemblés avant le départ de la marche #11Janvier http://t.co/dlRK22hFqT

De regeringsleiders worden nu "ingevoegd", tussen de nabestaanden en de rest van de demonstranten. Daarna kan de stoet gaan lopen.

Dit wordt wellicht de grootste betoging in Frankrijk ooit

De betoging wordt mogelijk de grootste demonstratie uit de Franse geschiedenis. De autoriteiten verwachten een grote opkomst: één tot twee miljoen.

De grootste betoging in de Franse historie is op dit moment nog de begrafenis van schrijver en dichter Victor Hugo op 1 juni 1885. Daar waren zo’n twee miljoen mensen bij aanwezig.

Wie lopen er mee? Demonstranten in beeld

NRC-journalist Mark Beunderman loopt mee met de optocht en maakte een paar foto's van andere demonstranten, gezichten van vrijheid van meningsuiting:

Twitter avatar markbeunderman Mark Beunderman Security risks? Fearless French bring their youngest with them . 3 generations of a family from Versailles http://t.co/CFjHJa4phr

Twitter avatar markbeunderman Mark Beunderman This is granddad from the same family http://t.co/KjWBq9APKo

Twitter avatar markbeunderman Mark Beunderman I just talked to this 18-year old when some (white) French woman started shouting "Palestine". Girl, tears in eyes. http://t.co/Qr7YPSVpV4

Twitter avatar markbeunderman Mark Beunderman De liefde is sterker dan de haat http://t.co/YbTfeOziJR

Wereldleiders staan arm in arm

Wereldleiders hebben zich opgesteld in afwachting van het begin van de mars. Ze hebben de armen in elkaar gehaakt.

Nabestaanden dragen witte banden

De nabestaanden van de slachtoffers van de aanslag, die voorop lopen, zijn te herkennen aan de witte banden om hun arm.

Nabestaanden van de aanslag lopen voorop, wereldleiders volgen

De nabestaanden van de slachtoffers zullen voorop gaan. Daarna volgen de wereldleiders en daarachter het Franse kabinet.

Marine Le Pen afwezig

Een opvallende afwezige is Marine Le Pen, de leidster van het rechts-nationalistische Front National (FN). Le Pen, die hoog scoort in de opiniepeilingen en door sommigen wordt gezien als toekomstig president van Frankrijk, is niet officieel uitgenodigd door de Parti Socialiste (PS) van president Hollande. Het FN wordt door veel kopstukken van de PS gezien als een partij die de spanningen tussen bevolkingsgroepen aanwakkert. Hoewel Hollande heeft gezegd dat iedereen welkom is bij de mars, voelt Le Pen zich niet gewenst. Daarom gaat de politica vanmiddag zelf de straat op in het stadje Beaucaire.

'Geweld niet de oplossing'

Regeringsleiders die elkaar niet vaak treffen, zoals de Israëlische premier Netanyahu en de Palestijnse president Abbas, lopen mee met de mars. De correspondent van de NOS in Parijs, Joris van Poppel, zegt dat deze wereldleiders daarmee laten zien dat geweld niet de oplossing is voor politieke meningsverschillen of andere geloofsovertuigingen.

Eerste schatting: 150.000 mensen op de been

De eerste schatting is dat er 150.000 mensen op en rond het plein zijn. Dat meldt Le Monde:

Twitter avatar lemondelive Le Monde Live A Lyon, les premières estimations chiffrent le cortège à 150 000 personnes.#11janvier (Bertrand Gaudillière/ITEM) http://t.co/oUzIma6fIU

Wereldleiders nu onderweg naar het plein

President Hollande ontving vandaag alle regeringsleiders die meelopen met de mars op het presidentieel paleis.

Op dit moment verplaatsen die leiders zich met auto's naar de stoet op het Place de la République. Het is nog niet duidelijk hoe laat de mars precies begint.

Twee routes

De stoet zal zich via twee verschillende routes verplaatsen naar Place de Nation.

Demonstranten scanderen "Je suis Charlie"

De demonstranten hebben bordjes bij zich met daarop teksten als "zwaai met je pen” en "liberté, égalité, dessinez, écrivez” (vrijheid, gelijkheid, teken, schrijf). Er wordt met vlaggen gezwaaid van allerlei landen. Mensen klimmen in het standbeeld op het midden van het plein. Er wordt geklapt, gezongen en gejoeld. Vlak voor aanvang van de mars scandeerden de enorme mensenmenigte "Je suis Charlie".

Foto AFP / Gerard Julien

Foto AFP / Gerard Julien

Foto AFP / Loic Venance

Foto AFP / Loic Venance

Straten richting plein geblokkeerd

Niet alleen Place de la République staat bomvol, ook de Parijse straten naar het plein zijn geblokkeerd door mensenmassa's. Dat melden verschillende Franse media. Hoeveel mensen er op dit moment zijn, is nog onbekend.

NRC-correspondent Peter Vermaas is ook aanwezig en maakt een foto van zo'n drukke straat:

Twitter avatar petervermaas Peter Vermaas Twee blokken van République blijven de mensen toestromen. Alles is vol. http://t.co/xu4UgXoxEH

Indrukwekkend beeld: tienduizenden mensen op het plein

Op en rondom het plein hebben zich tienduizenden mensen verzameld, een indrukwekkend beeld:

Twitter avatar TabathaSouthey Tabatha Southey Place de la République as over a million people prepare to march in a show of solidarity. pic B. Guay/AFP/Getty http://t.co/BzIt83kyDa

NRC-journalist Mark Beunderman was eerder ook onderweg naar het plein:

Twitter avatar markbeunderman Mark Beunderman Place de la Republique stroomt vol. Ik zag Franse maar ook Belgische, Spaanse, Russische vlaggen. http://t.co/bdzUdXQxBF

Veel wereldleiders aanwezig. Rutte ook

Bij de protestmars zijn veel Franse en internationale leiders aanwezig, zo’n veertig in totaal. Onder meer:

- François Hollande, president Frankrijk
- Manuel Valls, premier Frankrijk
- David Cameron, premier Groot-Brittannië
- Angela Merkel, bondskanselier Duitsland
- Benjamin Netanyahu, premier Israël
- Matteo Renzi, president Italië
- Mariano Rajoy, premier Spanje
- Petro Porosjenko, president Oekraïne
- Charles Michel, premier België
- Donald Tusk, EU-president
- Ahmet Davutoglu, premier Turkije
- Mahmoud Abbas, president Palestijnen
- Helle Thorning-Schmidt, premier Denemarken
- Abdullah II, koning Jordanië
- Nicolas Sarkozy, oud-president Frankrijk
- Anne Hidalgo, burgemeester Parijs

Ook premier Rutte zal aanwezig zijn.

Honderdduizenden mensen verwacht

De protestmars vertrekt om 15.00 uur vanaf de Place de la Republique in het centrum van Parijs. Er worden honderdduizenden mensen verwacht. Duizenden militairen en agenten zijn op de been om alles in goede banen te leiden. In totaal zijn zo’n 5500 veiligheidsbeambten en 2200 agenten aanwezig. De veiligheidsmaatregelen zijn buitengewoon streng met speciale politie-eenheden, grote aantallen motoragenten en scherpschutters op de daken. Ook zijn er 150 agenten in burger.

Frankrijk maakt zich op voor wat misschien wel de grootste demonstratie uit de geschiedenis van het land wordt. Bij de Mars van de Republiek, die om 15.00 uur begint in hoofdstad Parijs, worden honderdduizenden (en misschien wel een miljoen) mensen verwacht. Ook veel wereldleiders zijn aanwezig.

De protestmars, die om 15.00 uur vertrekt vanaf de Place de la Republique in het centrum van Parijs, is bedoeld om de slachtoffers van de terreuraanslagen van de afgelopen dagen te herdenken. Bij die aanvallen, onder meer op de redactie van het satirische weekblad Charlie Hebdo en een joodse winkel in Oost-Parijs, vielen zeventien doden. De nabestaanden van de slachtoffers lopen voorop bij de mars die verder de steun van de Franse bevolking en de wereldgemeenschap voor belangrijke waarden als vrijheid moet onderstrepen.