Ook bloemen zijn vaker donker bij de evenaar

Foto Koski en Ashman

Niet alleen dieren en mensen, ook sommige planten zijn donkerder rond de evenaar. Planten hebben daar grotere pigmentvlekken in het hart van hun bloemen dan planten bij de polen. De vlekken moeten het stuifmeel tegen ultraviolette straling beschermen (Nature Plants, 8 januari).

De Duitse zoöloog Constantin Gloger was in 1833 de eerste die opviel dat vogels dichter bij de evenaar een donkerder verendek dragen. Later werd dat verband ook bij andere dieren gevonden, zoals muizen, makaken en mensen.

Nu blijkt dat Glogers regel ook op kan gaan voor bloemen. Twee botanici uit Pittsburgh verzamelden zilverschoon (Argentina anserina) op verschillende breedtegraden. Deze plant heeft op zijn bladeren zijdeachtige haartjes. De bloemen lijken compleet geel, maar in het hart ligt een ultraviolette vlek die voor mensen onzichtbaar is.

Zulke uv-vlekken zijn ook van andere bloemen bekend. Biologen hebben eerder geopperd dat die vlekken bijen en andere bestuivers helpen het stuifmeel te vinden.

Maar de Amerikaanse botanici onthullen nu dat de hartvlek stuifmeel beschermt tegen uv-licht. Toen de onderzoekers bloemen blootstelden aan uv-licht, bleken er meer stuifmeelkorrels van bloemen met grote vlekken vruchtbaar dan van bloemen met kleine.

De variatie tussen de bloemen van zilverschoon is niet zo groot als tussen donkere en blanke mensen, maar sterker dan het pelsverschil van donkere en lichte muizen. Waarschijnlijk zijn er meer voorbeelden van Glogers regel bij bloemen te vinden, schrijven de auteurs. Ze noemen het guichelheil als voorbeeld. Richting evenaar draagt deze plant vaker blauwe in plaats van rode bloemen.