Chodorkovski ziet in Kadyrovs doodsbedreiging hand van Poetin

De Tsjetsjeense leider heeft dissident Chodorkovski tot 'vijand' bestempeld. Een fatwa met de zegen van Poetin?

Het was een nauwelijks verholen dreigement, maar voormalig oliemagnaat en dissident Michail Chodorkovski toonde zich er niet van onder de indruk. „Ze jagen ons geen angst aan”, schreef hij gisteren op zijn internetpagina. Ook de Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov niet.

Woensdag reageerde Chodorkovski via Twitter op de aanslag op het tijdschrift Charlie Hebdo. „Als journalisten een waardige gemeenschap zijn”, twitterde hij, „dan zou er morgen geen editie mogen verschijnen zonder een karikatuur van de profeet.”

Deze tweet wekte de toorn van Ramzan Kadyrov, leider van de Russische (‘islamitische’) deelrepubliek Tsjetsjenië. Chodorkovski, zo meldde Kadyrov op zijn pagina op Instagram, „heeft zichzelf geopenbaard als de vijand van alle moslims. Dat betekent ook als mijn persoonlijke vijand.” Op de begeleidende foto (in stemmig zwart-wit) is te zien hoe Kadyrov de Tsjetsjeense gelovigen voorgaat. „Ik ben er van overtuigd”, schrijft Kadyrov, „dat er zich in zijn geliefde Zwitserland duizend rechtschapen burgers zijn die deze voortvluchtige misdadiger ter verantwoording zullen roepen.” Chodorkovski – opgepakt in 2003 op verzoek van president Poetin – woont sinds zijn vrijlating in 2013 in Zwitserland. „Het is duidelijk dat deze confrontatie hard en pijnlijk zal zijn”, voegde Kadyrov er nog aan toe.

Dat zijn geen kinderachtige woorden. Kadyrov heeft niet de autoriteit van een islamgeleerde. Al was zijn vader, de in 2004 vermoorde ex-president Achmad Kadyrov, een moefti. Maar de oproep van de Tsjetsjeense leider heeft veel weg van een fatwa. Op de Instagram-foto priemt Kadyrov zijn rechterwijsvinger in de lucht – een waarschuwend gebaar in de islam.

Vader en zoon Kadyrov – in 1999 overgelopen naar het Kremlin – hebben de afgelopen vijftien jaar fanatiek jacht gemaakt op de islamistische opstandelingen in Tsjetsjenië. Maar in de afgelopen jaren heeft Ramzan Kadyrov zijn leren jacks ingeruild voor stemmige kaftans met opdruk van de islamitische rijzende maan. In Grozny bouwde hij de grootste moskee van Europa. Sindsdien is de verkoop van alcohol aan banden gelegd en moeten vrouwen met hoofddoek over straat.

Volgens mensenrechtenorganisaties maakt het regime-Kadyrov zich schuldig aan grove schendingen van mensenrechten. De Tsjetsjeense leider wordt eveneens in verband gebracht met de moord op de journaliste Anna Politkovskaja en de mensenrechtenactiviste Natalja Estemirova.

Chodorkovski zelf ziet in het dreigement van Kadyrov vooral de hand van Poetin. „De pogingen van het Kremlin om fanatici tegen mij op te zetten zijn verspilde moeite”, schreef hij.