Farmaceutische industrie

Welk bedrijf wordt rijk van het eerste ebolavaccin?

Foto Reuters

Wie is het eerst? Johnson & Johnson, GlaxoSmithKline, Merck: farmaceutische bedrijven zijn druk bezig met het ontwikkelen van een medicijn tegen ebola. Allemaal hopen ze als eerste een geneesmiddel op de markt te brengen. Iets dat snel kan gebeuren: meerdere bedrijven testen hun vaccin al bij mensen. Dat redt niet alleen levens - 8.259 mensen zijn inmiddels aan de ziekte overleden - maar is ook een potentiële goudmijn. (Al is het maar door een stijgende beurskoers). Vandaag maakt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bekend welke vaccins van welke bedrijven het meest veelbelovend zijn. NRC Q zet alvast enkele kanshebbers op rij.

1. Johnson & Johnson

Het Nederlandse Crucell, deel van het Belgische Janssen Pharmaceutical Companies, dat weer eigendom is van de Amerikaanse farmagigant Johnson & Johnson, begint deze week met het testen van een ebolavaccin op gezonde vrijwilligers, het zogeheten fase-1 onderzoek. Eind deze maand moeten alle vrijwilligers voor het onderzoek geselecteerd zijn.

Intussen zijn er al 400.000 doses van het vaccin geproduceerd door Johnson & Johnson. Binnen anderhalf jaar moeten dat er vijf miljoen zijn, mits het middel blijkt te werken. Dit zegt het bedrijf (71,3 miljard dollar omzet, ruim 128.000 werknemers) er zelf over:

“Because every day counts, we are substantially accelerating the production of our vaccine regimen.”

2. Merck

Merck ontwikkelt het vaccin rVSV-ZEBOV van New Link, een kleine farmaceut uit Iowa in de VS die daarvoor ten minste 50 miljoen dollar krijgt.

De WHO noemde het middel in oktober al veelbelovend, al heeft de eerste testfase een maand stil gelegen. Tien van de 59 vrijwilligers op wie het middel getest werd, klaagden over gewrichtspijnen. Begin deze week is het onderzoek hervat. De vrijwilligers krijgen nu een lagere dosis.

3. GlaxoSmithKline

Ook over het ebolavaccin van GSK is WHO positief. Eind november presenteerde het Britse bedrijf de eerste resultaten van het onderzoek bij twintig gezonde vrijwilligers. Goede resultaten: de proefpersonen ontwikkelden antilichamen - een teken dat het vaccin effectief kan zijn - en niemand had last van ernstige bijwerkingen. Het vaccin wordt nu op grotere groepen getest.

Als eerste een werkend vaccin tegen ebola op de markt brengen, zou het bedrijf (33,9 miljard euro omzet, ruim 99.000 werknemers) goed kunnen gebruiken. GSK liep flink wat imagoschade op na een reeks schandalen in China.

En ook de beurskoers daalt al tijden.

4. Tekmira

Ook Tekmira ontwikkelt een middel tegen ebola - geen preventief vaccin, maar een middel dat ebolapatiënten moet genezen. Het is het kleinste bedrijf van de vier uit deze lijst, en de slechtst presterende. Over 2013 maakte de Canadese onderneming een omzet van 15,4 miljoen dollar, en bedroeg het verlies 14 miljoen dollar. Ook voor dit biotechbedrijf zou als eerste een werkend middel op de markt brengen dus heel welkom zijn.

Tekmira wil binnenkort beginnen met studies naar het geneesmiddel (TKM-Ebola-Guinea) in West-Afrika.