vraag 2 Hoe is de aanslag bij moslims aangekomen?

Nederland telt enkele honderden jihadisten. Zij kregen de islam zonder context aangeleerd. De meesten van hen zien Charlie Hebdo als legitiem doelwit. De anderen niet.

Ahmed is een van de namen van de profeet Mohammed.

Ahmed is ook de naam van de agent die woensdag in Parijs omkwam. Hij werd geëxecuteerd door een medemoslim die de profeet wilde ‘wreken’.

Zoals Ahmed zijn veruit de meeste moslims in Nederland: tegen terreur. Zij reageerden de afgelopen twee dagen vol afschuw op de aanslag in Parijs. Het Contactorgaan Moslims en Overheid zei „diep geschokt” te zijn, de Raad van Marokkaanse Moskeeën Nederland sprak van een „afgrijselijke aanslag”, burgemeester Aboutaleb van Rotterdam zei op de televisie („Hier zit een woedende moslim”): „Als je het niet ziet zitten dat humoristen een krantje maken, ja... mag ik het zo zeggen: rot toch op!”

Ook gezaghebbende moslimgeleerden hebben de aanslag meteen veroordeeld. De meeste moslims balen ervan dat de islam door deze aanslag in een negatief daglicht komt te staan.

‘Op beledigen staat de doodstraf’

Dit wil niet zeggen dat er geen moslims zijn die wel begrip hebben voor de aanslagplegers. Met name onder salafisten, een ultraorthodoxe stroming die de islam wil belijden zoals die was toen de profeet Mohammed nog leefde, wordt verschillend gedacht over de aanslag. Naar schatting 8 procent van de Nederlandse moslims is gevoelig voor de invloed van het salafisme. „Een deel van hen keurt aanslagen af, uit islamitische principes of omdat het negatieve gevolgen heeft voor de beeldvorming over moslims”, zegt antropoloog Martijn de Koning, die namens Radboud Universiteit Nijmegen al jarenlang onderzoek doet naar het salafisme. Een ander deel heeft volgens De Koning wel begrip voor de aanslag. „Zij vinden dat tijdschrift Charlie Hebdo de profeet Mohammed heeft beledigd door de cartoons af te drukken.” Op het beledigen van de profeet staat volgens hen de doodstraf.

Ook het Westen heeft leed aangericht

Facebook-pagina ‘Ahl Hadieth wa’l Athar’, die wordt beheerd door Nederlandse salafisten, publiceerde na de aanslag een fatwa over mensen die „spotten met de profeet”. Volgens de beheerders zijn islamitische geleerden het er „unaniem” over eens dat wie de profeet beledigt een ongelovige is en de doodstraf verdient. De pagina voerde hiervoor vijf teksten aan uit de geschriften.

Een paar honderd Nederlandse moslims kunnen gezien worden als aanhangers van het jihadisme. Onder hen is het begrip voor de aanslag in Parijs het grootst, zegt De Koning. „De meeste jihadisten die ik ken zien Charlie Hebdo als legitiem doelwit.”

Niet alleen vanwege het beledigen van de profeet wordt de terreuraanslag gesteund. Ook zien jihadisten het Westen als vijand die in het Midden-Oosten veel leed aanricht. Zij zien de militaire missies in Irak en Afghanistan als ‘invallen’ in moslimlanden die veel burgers het leven hebben gekost. Daarom vinden zij het niet erg als er nu bij een aanslag in het Westen slachtoffers vallen. „Ken je prioriteiten als moslim”, schreef de jihadistische Facebookgroep ‘Ahlus Sunnah Publicaties’ (1.500 likes) gisteren. „Wat boeit ons 12 doden in Parijs, [..] terwijl in de moslimwereld het aantal doden niet meer bij te houden is.”

De islam zonder context

Islamdeskundige en jongerenbegeleider Badr Youyou wijst het salafisme aan als oorzaak van moslimextremisme. „Als er moslims steun voor deze aanslag uitspreken, komen ze altijd uit de salafistische hoek.” Dat komt, zegt hij, omdat salafisten de islam zonder context krijgen aangeleerd.

Als voorbeeld noemt hij de tekst over het beledigen van de profeet. „Het klopt dat de persoon die de profeet beledigde is geëxecuteerd, maar dat kwam omdat hij opzettelijk haat zaaide en een oorlog aanmoedigde tegen de profeet. Bovendien heeft de profeet meerdere keren zijn vijanden vergeven die hem sloegen of beledigden. Maar salafisten doen niet aan context, die interpreteren de hele islam zwart-wit.”

Volgens Badr Youyou moet de moslimgemeenschap het salafisme halt toeroepen. „Als moslims niet willen dat ze over één kam worden geschoren met extremisten, is het afstand nemen van aanslagen niet genoeg. Daarmee pak je de wortel van het probleem niet aan. Imams moeten óók het salafisme veroordelen, de kweekvijver van het terrorisme.”