#JeSuisCharlie werd dé leus na de aanslag. Maar wie begon ermee?

Zo’n 3,5 miljoen keer is de hashtag #jesuischarlie inmiddels op Twitter gebruikt. En overal duikt ook de hierboven getoonde afbeelding op – op sociale media, in kranten, op foto’s vanaf redacties en bij demonstraties over de hele wereld. Wie begonnen er eigenlijk mee?

Mensen bij het kantoor van Charlie Hebdo in Parijs, naast de afbeelding die een 38-jarige Parijzenaar kort na de aanslag maakte en op Twitter zette.
Mensen bij het kantoor van Charlie Hebdo in Parijs, naast de afbeelding die een 38-jarige Parijzenaar kort na de aanslag maakte en op Twitter zette.

Zo’n 3,5 miljoen keer is de hashtag #jesuischarlie inmiddels op Twitter gebruikt. En overal duikt ook de hierboven getoonde afbeelding op - op sociale media, in kranten, op foto’s vanaf redacties en bij demonstraties over de hele wereld. Wie begonnen daar eigenlijk mee?

Joachim Roncin. Zo heet de 38-jarige Parijzenaar die de afbeelding maakte en woensdagmiddag om acht voor één, een kleine anderhalf uur nadat twee gewapende mannen de redactievergadering van Charlie Hebdo waren binnengevallen, op Twitter zette. Roncin, artistiek directeur van een modemagazine, had sinds 19 december niets meer getweet. Nu wilde hij zich graag uiten, maar hij wist niet hoe, zei hij later tegen de Franse krant Le Progrès. “Wat er gebeurt is zo vreemd, ik kan er niet bij. Ik had geen woorden voor het verdriet wat ik voelde. Ik dacht alleen: ‘Ik ben Charlie’.” Roncin gebruikte het lettertype uit het logo van het blad zelf.

Binnen enkele minuten was de tweet met het plaatje tientallen keren geretweet. En zeven minuten na plaatsing voorzag een andere Parijzenaar, Thierry Puget, het van de hashtag #jesuischarlie.

Ook naar hem gingen media op zoek, en met succes: hij sprak kort met Sky News. “Ik hoef daar geen publiciteit voor”, zei hij tegen de Britse omroep. “Het is een tweet, het stelt niets voor. Het kreeg een gevolg, bravo. Maar dit gaat niet om ego’s.”

Visualisatie van hoe de hashtag zich verspreidde (van CartoDB):

De afbeelding en de hashtag werden dé boodschap van iedereen die zich wilde uitspreken tegen wat er gebeurd is. Talloze Twitter-profielfoto’s, waaronder die van de Amerikaanse ambassade in Parijs, werden diezelfde middag vervangen door het plaatje van Roncin. Het werd als poster op het gebouw van Charlie Hebdo geplakt en verscheen die middag ook groot op de website van het blad.

Foto AFP / Jacques Demarthon

Een poster met de boodschap ‘Je suis Charlie’ wordt op de muur van het gebouw waar de redactie huisde geplakt. Foto AFP / Jacques Demarthon

Foto Reuters / Vincent Kessler

Werknemers van de Europese Raad in Strasbourg. Foto Reuters / Vincent Kessler

Foto EPA / Sebastien Nogier

Als groot doek op het Palais des Festivals et des Congrès in Cannes. Foto EPA / Sebastien Nogier

De hashtag #jesuischarlie werd in het eerste uur ruim 100.000 keer gebruikt op Twitter. Rond half acht ‘s avonds stond de teller op 650.000, en gisteren aan het eind van de middag stond het totaal op 3,2 miljoen. Afgaande op deze grafiek neemt de intensiteit nu af, maar het zijn er nog steeds tienduizenden per uur.