Voetballegende Arie Haan schrijft boek voor zakenlui in China

Hij is er trainer en dus schreef Arie Haan een boek voor westerse zakenmensen over hoe je met Chinezen omgaat.

Arie Haan: „Leiding geven in China is echt heel anders dan in het Westen. Chinezen nemen niet snel uit zichzelf initiatief.”
Arie Haan: „Leiding geven in China is echt heel anders dan in het Westen. Chinezen nemen niet snel uit zichzelf initiatief.” Foto Arjen van der Sar

Arie Haan (66) speelde twee WK-finales en is een van de beste Nederlandse voetballers ooit. Sinds december heeft hij ook een boek op zijn naam staan. Een managementboek welteverstaan: Nee bestaat niet, een „handboek voor succes in China”.

Na zijn voetbalcarrière ging Haan coachen. Eerst bij Nederlandse, Belgische en Duitse clubs. Twaalf jaar geleden werd hij bondscoach in China. Daarna werd Haan er clubtrainer. Drie maanden geleden stond hij nog trots langs de lijn terwijl zijn Tianjin Teda de club Shanghai Shenhua oprolde.

Maar goed, dat boek. Haan wilde al langer zijn levensverhaal op papier zetten. „Ik dacht: ik begin met een boekje over China, dat heeft zo veel bij me losgemaakt.”

Nee bestaat niet bevat elf hoofdstukken met anekdotes en tips van Haan over hoe je met Chinezen omgaat. Als bonus doet na ieder hoofdstuk een westerse zakenman in China zijn verhaal. Volgens Haan is het meer dan een managementboek. „Voor voetballiefhebbers en als reisgids is het ook interessant.”

Zijn er overeenkomsten tussen trainen en zakendoen? Moet u ook zoveel van die sterke drank baiju drinken?

„Ja, dat hoort erbij. Zeker als bondscoach – toen werd ik ieder weekend als eregast ergens uitgenodigd. Dan moet je met iedereen proosten. Als je dat kunt, dwing je respect af.”

Doet u zelf zaken in China?

„Nee. Mijn Chinese vriendin wel, en daar zat ik vaak bij. Ik heb echt veel meegekregen omdat ik woon en leef met Chinezen. Leiding geven in China is echt heel anders dan in het Westen. Chinezen nemen niet snel uit zichzelf initiatief. Ik ben er lang mee bezig om ze te leren zelf oplossingen te bedenken en die uit te voeren.”

Wat heeft u geleerd dat ook in het bedrijfsleven belangrijk is?

„Geduld. Je moet dingen eindeloos uitleggen en ook nog eens opschrijven. Ik denk vaak: ze moeten het nu toch wel een keer gaan begrijpen. Maar dat valt dan weer vies tegen.

„En ik heb geleerd dat je met je mond dicht ook tot een goed resultaat kan komen. Je moet niet, zoals we in Nederland gewend zijn, altijd maar zeggen waar het op staat.”

Bijgeloof is nogal belangrijk in China?

„Dat sluit goed aan, want ook in de voetballerij zijn we nogal bijgelovig. Als we winnen, doe ik de volgende wedstrijd hetzelfde jasje aan. En bij mijn teams stimuleer ik het. Als het bij rust 0-0 is en we de vorige wedstrijd na 0-0 wonnen, benadruk ik dat.”

Met welk cultureel verschil moeten managers rekening houden?

„Hoe erg gezichtsverlies is, dat kennen wij niet. Kritiek op spelers lever ik altijd apart en nooit in de groep. Dat gezichtsverlies gaat zo ver dat Chinezen liever niet op doel schieten. Ze kunnen missen, dus geven ze liever een balletje breed. Zoiets moet ik ze echt afleren.”