Luister naar vogels

Misschien leven zangvogels in een andere wereld dan wij denken, en vooral hóren. Volgens onderzoekers hebben zij een fijn oor voor het naderen van zware storm. Proactief zorgen ze dat ze geen speelbal van de wind worden - door hun heil een paar dagen honderden kilometers verderop te zoeken. Evacuatie Migratie luidt nu de dichterlijke term voor die vorm van vogeltrek.

Kleine zangvogels zijn notoir stormgevoelig. Je kunt ze bij onverwachte windontwikkeling willoos over weiden en savannes zien wapperen. De geelvleugelzangers (Vermivora chrysoptera) overkwam dit niet. Die waren voor alledaags onderzoek uitgerust met minieme geolocators. Terwijl voor mensen en hun meetinstrumenten ter plekke nog niets te merken was, ruimden zij al grootscheeps het veld voor een toevallig naderend en heftig stormsysteem (Current Biology, online).

De sleutel: het superlage bijgeluid van zware storm. Een vrij nieuw idee wil dat veel vogels infrageluid kunnen waarnemen, tot 0,05 Hertz waar wij al onder de 20 Hertz doof zijn. Dat extreem ver dragende geluid, van bijvoorbeeld golven die op verre kusten beuken, zouden ze gebruiken voor oriëntatie. Tijdelijke bronnen – verre kernproeven, aardverschuivingen in Groningen, naderende orkanen – vallen dus ook op. Veel is nog speculatie, maar de opwinding onder vogelonderzoekers is groot. Kortom, spreeuwen opeens uit de tuin? Doe over een dag of twee de luiken dicht.