Jazzy tekenaar die steeds scherper werd

Cabu (Jean Cabut) (1938-2015)

cartoonist

Elegante tekenstijl. Bedacht het nu alledaagse Franse woord ‘beauf’: proleet.

Jean Cabut tekende ex-president Sarkozy steevast met duivelse hoorntjes. En hij werd bekend door de symbolische cover waarmee hij in Charlie Hebdo in 2006 reageerde op de rellen rond de Deense cartoonist Kurt Westergaard, die Mohammed niet mocht afbeelden. Mohammed in de greep van conservatieven, luidt de tekst, en we zien de profeet met de handen voor de ogen, die zegt: „Het is moeilijk om door stomkoppen geliefd te worden.” C’est dur d’ être aimé pas des cons is ook de titel van een documentaire uit 2008 over de kwestie rond de islam-cartoons.

Jean Cabut, als tekenaar bekend als Cabu, werd van een relatief milde cartoonist een steeds scherpere en politiek azijnige.

Cabut volgde een tekenopleiding in Parijs toen hij eind jaren vijftig voor ruim twee jaar in dienst moest en naar de oorlog in Algerije ging. Daar werd hij militant antimilitarist en anarchist. Hij begon te tekenen voor het legerblad en Paris Match. Terug in Frankrijk vond hij al snel onderdak bij Hara Kiri en Charlie Hebdo.

Cabu had een elegante tekenstijl, met veel aandacht voor soepele pen-met-inkt-lijnen en zwart gepenseelde vlakken. Hij maakte ook fenomenaal getekende reportages voor Charlie Hebdo.

Zijn tekenstijl heeft iets muzikaals, swingends. Hij was een grote jazzfan en had het liefst in de band van Cab Calloway gespeeld. Zijn zoon was de Franse popmuzikant Mano Solo (1963-2010).

Cabu ontwikkelde bepaalde types om zijn grappen en kritiek in kwijt te kunnen, onder anderen een dikke, volgevreten, karikaturale Fransman, vol racistische en seksistische praatjes: Mon beauf heette die afkorting van beau-frère, mijn zwager.

‘Beauf’ uit Charlie Hebdo en later Le Canard enchaîné werd zo populair, dat het woord een alledaagse Franse uitdrukking voor een proleet is geworden.