Een intiem portret van de redactie van Charlie Hebdo

Onder de gedode journalisten zijn tekenaars Cabu, Charb, Tignous en Wolinski en econoom Bernard Maris.
Onder de gedode journalisten zijn tekenaars Cabu, Charb, Tignous en Wolinski en econoom Bernard Maris. Foto EPA/Tim Somerset/Yoan Valat/Guillaume Horcajuelo

De Franse krant Le Monde heeft een uitgebreide reconstructie geschreven over de gebeurtenissen van gisteren. Het is meer dan een tijdlijn; het is een intiem verslag van hoe het eraan toe ging bij de redactievergaderingen van Charlie Hebdo. Over alles kon grappen worden gemaakt, behalve één ding: koffie. Dat was taboe, want de koffieautomaat werkte nooit.

De woensdag begon als alle andere woensdagen op de burelen van Charlie Hebdo. Er zou om 10.30 uur vergaderd worden aan de grote, kamervullende ovale tafel op de redactie. De eerste redactievergadering van 2015. Bijna iedereen van de vaste kern was erbij. Zo ook de croissants en zoete broodjes. Hoofdredacteur Charb zat links en werd omringd door tekenaars Cabu, Wolinski, Tignous, Honoré en Riss. Ook redacteuren Laurent Léger, Fabrice Nicolino en Philippe Lançon waren erbij, evenals de econoom Bernard Maris en columnisten Sigolène Vinson en Elsa Cayat. Aan de muur spotprenten van Marine Le Pen (maar dan in de vorm van een drol op een Franse vlag), de Paus, Charia Hebdo en een grijnzende Sarkozy.

Locatie geheim

Zoals altijd zou de vergadering doorgaan tot hij voorbij was. En dat wil zeggen: zodra het tijd was voor de lunch bij bistro Les Petites Canailles. Maar daar zouden ze niet aankomen. Nog geen uur na aanvang van de redactievergadering, begonnen twee met kalasjnikovs bewapende mannen hun zoektocht naar de redactie. Bij het pand aan de Rue Nicolas Appert 6, in het 11de arrondissement van Parijs, schreeuwden zij “is dit Charlie Hebdo?”. Er werden twee schoten gelost.

Het is niet gek dat de twee mannen - zelfs al waren zij goed voorbereid - niet precies wisten waar de redactie zat. De locatie werd na een eerdere aanslag in 2011 en ontelbare bedreigingen geheim gehouden. Uit de reconstructie van Le Monde blijkt dat ook buren is gevraagd die informatie geheim te houden. Eenmaal aangekomen in het juiste gebouw, verdwaalden ze nog op de derde verdieping. Maar onder bedreiging van hun automatische wapens wisten de mannen steeds verder te komen, totdat ze op de tweede verdieping tekenares Coco bereikten. Zij werd gedwongen de code van de geblindeerde deur in te voeren. De deur naar de redactievloer.

De daders wisten ongeveer waar ze moesten zijn, hoe laat en op welke dag. En ze wisten wie ze moesten hebben. Voordat ze werden doodgeschoten, werden de slachtoffers bij naam genoemd. Le Monde heeft bovenaan de reconstructie op de site een foto gezet van hoe die redactievloer er nu uit ziet. Bloed en papieren op de grond.

De Franstalige reconstructie is hier te lezen: Attentat à Charlie Hebdo- “Vous allez payer car vous avez insulté le Prophète”. Lees ook de reconstructie in NRC Handelsblad: Agent: ‘Willen jullie mij doden?’ (€) en (gratis) Wie zijn de slachtoffers van de aanslag op Charlie Hebdo?