Alleen een mooie tijdreis

Hoe vaak zou Freule Julie (1888) van August Strindberg al zijn opgevoerd in het theater? En ook filmmakers hebben zich er meermalen aan gewaagd. Het uitgangspunt is simpel: adellijke Julie brengt tijdens het midzomerfeest de nacht door met haar vaders huisknecht Jean en is de volgende dag niet opgewassen tegen de gevolgen van deze lichtzinnige afdaling van de sociale ladder. De uitvoering is complex: Strindberg speelt, suggereert, zet personages neer die elkaar en zichzelf psychologisch manipuleren, en hij maakte van hun machtsstrijd een slagveld voor de aloude strijd der seksen en klassen.

Liv Ullmann verplaatste het Zweedse stuk naar Ierland maar verder bleef ze tamelijk trouw aan de historische setting van het stuk. De kleine accenten die ze legde, zorgen er nauwelijks voor dat het voor onze tijd belangwekkend wordt. De rangen en standen anno nu hebben misschien andere vormen aangenomen, maar de maatschappelijke verhoudingen leiden nog steeds tot machtsverstoringen tussen mannen en vrouwen.

Freule Julie is meer een theatrale tijdreis, gevangen in een schilderachtige glazen bol. Maar je zou toch door iets meer geraakt moeten kunnen worden dan alleen die schoonheid en het feit dat Strindberg zo’n tijdloos stuk heeft geschreven.