2015 wordt jaar van vervolgfilm

Het nieuwe filmseizoen biedt dit jaar opvallend veel vervolgen op bestaande successen. Regisseurs gieten virtuoos oude wijn in nieuwe zakken. Niet te slaafs, niet te origineel: dan steigeren de fans van het eerste uur.

In de actiefilm Back to the Future 2 vliegt de held Marty McFly met een tijdmachine naar het jaar 2015. Daar wordt hij aangevallen door een hologram van een haai: reclame voor de film Jaws 19, zo blijkt.

Hollywood was in 1985, toen Back to the Future uitkwam, al in de ban van ‘sequelitis’: de productie van voorspelbare seriefilms. Dat resulteerde op termijn in verveling en toenemend succes voor indies: eigenzinnige films van kleine, onafhankelijke productiemaatschappijen. Tot die indies halverwege de jaren 90 zoveel Oscars, prestige en winstmarge oppeuzelden dat de grote studio’s ook maar op avontuur gingen.

Anno 2015 zijn we Back to the Past: dertig jaar na dato draait het in Hollywood opnieuw om voorspelbaarheid en replicatie. Nu het blijkt te lonen om enorme budgetten in een beperkt aantal spektakelfilms te steken – het ‘blockbustermodel’ – sluit men elk risico uit. Want juist oorspronkelijke concepten – Jon Carter, 47 Ronin, Edge of Tomorrow – draaien in Hollywood opvallend vaak uit op een fiasco.

Dus biedt Hollywood ouderwets veel genummerde films: Ted 2, Night at the Museum 3, Pitch Perfect 2, Mission Impossible 5, Furious 7, James Bond 24 en Magic Mike XXL, om er een paar te noemen. Maar dat is niet waar fans zich echt over opwinden: dat zijn ‘reboots’. Zoals pretparken steeds dezelfde achtbanen verbergen achter steeds nieuwe decors, zo zijn grote filmseries om de zoveel jaar toe aan een opfrisbeurt. Jonge acteurs in net iets andere omstandigheden (re-imagining), terug naar het begin (origin stories), bijfiguren met een eigen serie (spin-offs) of – momenteel nogal in trek – assembles van (super)helden: Batman vs Superman, Spider-Man vs The Avengers.

Afstoffen

De nieuwe heersers van Hollywood, regisseurs als J.J. Abrams of Joss Whedon, gieten virtuoos oude wijn in nieuwe zakken. Het draait bij hen om afstoffen, sampelen, recombineren en herverpakken met behoud van nestgeur. Dat is een delicate operatie. Niet te slaafs, niet te origineel: dan steigeren de fans van het eerste uur. Maar vind je de juiste verhouding, dan kan de studio weer jaren vooruit.

In 2015 hoopt Hollywood drie grote series te reanimeren. Voorop Star Wars: zal J.J. Abrams erin slagen om na Star Trek ook de dichtgeslibde aderen van deze beroemde sf-serie te dotteren? De anticipatie voor zijn in december geplande zevende deel – The Force Awakens – is zo immens dat de film nauwelijks kan mislukken: de eerste trailer trok vorige maand in een paar dagen al 52 miljoen kijkers.

Even vertrouwd oogt de trailer van Jurassic World: deel 4 van Jurassic Park (1993). Ook ditmaal ontsnappen dinosauriërs uit de drastisch gemoderniseerde dierentuin om personeel en bezoekers te verorberen. En net als bij Star Wars bevat de filmtrailer genoeg prikkelende details om internet aan het gonzen te krijgen. Wat betekent die renbaan met velociraptors bijvoorbeeld? En waarom galopperen die voorheen zo bloeddorstige vleeseters opeens vreedzaam naast de held door een bos? Gaat het soms om intelligente dino’s, gemixt met menselijk DNA?

De trailer van Terminator: Genisys (deel 5) mixt al net zo handig vraagtekens met bekende elementen. Als in Terminator (1984) sturen machines een robot terug in de tijd om de moeder van John Connor te doden, die de opstand tegen de machines leidt. Maar ditmaal belanden ze in een alternatief verleden waarin de oude Arnold Schwarzenegger het opneemt tegen zijn jongere evenbeeld, plus de robots van vloeibaar metaal uit andere Terminator-delen.

Hutspot

Dat klinkt als een rommelpotje, maar nu filmbudgetten de 200 miljoen dollar naderen – volgens gelekte e-mails van Sony dreigt de nieuwe James Bond zelfs 300 miljoen te kosten – is het hoofdzaak elk risico uit te bannen. Een beetje blockbuster is een hutspot van succesvolle ingrediënten. Als het monster dat zichzelf vorig jaar in de film I Frankenstein voorstelde als ‘een dozijn gebruikte onderdelen uit acht verschillende lijken’. Aan de regisseur de taak die zo bekwaam aan elkaar te naaien dat het publiek zich niet stoort aan de naden.

Met zo weinig speelruimte zal ook in 2015 de uittocht van talent richting televisie doorzetten: kanalen als HBO en Netflix bieden wel geld en artistieke vrijheid. De achterblijvers mogen op hun best variëren op bekende thema’s. Zo komt Joe Wright (Anna Karenina) in 2015 met Pan, een film over de jeugd van Peter Pan. Bekijken we in Frankenstein de jeugdjaren van Victor Frankenstein, ditmaal gezien door de ogen van zijn assistent, de lijkenpikker Igor (Daniel Radcliffe). En hervertelt Ron Howard de sage van Moby-Dick, In The Heart of the Sea, als een ‘origin story’: het ware verhaal van walvisvaarder Essex die in 1820 door een rancuneuze walvis tot zinken werd gebracht. Voor avontuur moet je de komende jaren niet in Hollywood zijn.