Straks heb je een slecht energielabel. En wat dan?

Het energielabel Zo’n vijf miljoen eigenaren krijgen binnenkort een ‘voorlopig energielabel’ voor hun huis. Wat moeten ze daarmee?

Belandt-ie in de oudpapierbak, of bestel je direct een set zonnepanelen? Vanaf vrijdag ontvangen vijf miljoen huiseigenaren post van de overheid. Ze krijgen een ‘voorlopig energielabel’, dat hun vertelt hoe energiezuinig hun huis is. Want vanaf nu zijn mensen die hun huis verkopen of verhuren verplicht om een energielabel te hebben.

1. Wat moet je doen met dat voorlopige energielabel?

Dat mag je zelf weten. De overheid bepaalt op basis van gegevens van het Kadaster – zoals de grootte en het bouwjaar van het huis – en van vergelijkbare woningen hoe energiezuinig het huis is. Label A is het zuinigst, label G het minst. Het omzetten in een definitief energielabel is pas verplicht als je je huis verkoopt of verhuurt.

Het is ook de bedoeling dat het voorlopige label mensen alvast aan het denken zet. Dat ze inloggen op de website energielabelvoorwoningen.nl en ontdekken dat dubbelglas of dat setje zonnepanelen hun huis promoveert naar een hogere klasse.

De overheid zit met haar schatting bij de oudere huizen „aan de conservatieve kant”, zegt een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken. „Om te voorkomen dat iedereen mooie, gunstige labels krijgt en daarna achteroverleunt.” Daarom krijgen relatief veel eigenaren van een oud huis (meer dan twee miljoen) het voorlopige label F of G, en weinig het label D (half miljoen). (De labels A, B en C gaan meestal naar de eigenaren van nieuwere huizen.) De kans dat je erop „vooruitgaat” als je van het voorlopige energielabel een definitieve maakt, is dus groot.

Dat opvijzelen is sinds 1 januari eenvoudiger en goedkoper. Het werkt een beetje zoals de belastingaangifte: je controleert de gegevens die de overheid voor je heeft ingevuld, en past die eventueel aan. Het gaat om tien ‘kenmerken’, zoals isolatie, glas, ventilatie en zonnepanelen. Je moet wel kunnen bewijzen – aan een zelfgekozen erkend deskundige – dat je echt je dak hebt geïsoleerd. Het aanvragen van een definitief label kost „een paar tientjes”.

2. Waarom moet iedere huiseigenaar zo’n energielabel hebben?

Omdat Europese wetgeving de overheid daartoe verplicht. Het ‘oude’ energielabel werd in 2008 ingevoerd. Dat was eigenlijk ook al verplicht, maar kopers en verkopers spraken meestal onderling af om dat te negeren. Het aanvragen van een label was dan ook een stuk duurder dan dat nu is, en de rekenmethode ingewikkelder.

En je kreeg geen straf als je het niet deed. Dat is vanaf nu anders. Wie een huis verkoopt of verhuurt zonder energielabel, kan tot 405 euro boete opgelegd krijgen door de Inspectie Leefomgeving en Transport. Die controleert dat doordat het Kadaster gaat doorgeven welke huizen zijn verkocht zonder label.

3. Hoe nadelig is een ‘laag’ energielabel?

Het verkopen van een huis gaat minder snel als er geen dubbelglas en geen nieuwe cv-ketel in zit. Bovendien beïnvloedt dat de woningwaarde (en dus de verkoopprijs). En, voor wie niet gaat verhuizen, de energierekening van een tochtig huis is ook hoger. Volgens het ministerie kan één klasse omhoog in het energielabel de maandlasten al met 10 procent verlagen. Banken mogen om die reden een hogere hypotheek verstrekken aan mensen die een energiezuinig huis kopen, of die hun huis energiezuiniger willen maken. De Triodos Bank baseert de hoogte van de hypotheekrente zelfs op het energielabel van het huis.

4. Is het makkelijk frauderen nu je zelf de gegevens moet doorgeven?

Het definitief maken van je energielabel doe je zelf. Er komt niemand meer aan huis. Het bewijs van de energiezuinige aanpassingen die de overheid niet heeft opgenomen in het voorlopige label, lever je dus ook zelf. Dat zijn bijvoorbeeld facturen of foto’s.

Dus ja: je kúnt een foto maken van het dubbele glas van de buurman en zo een gunstiger energielabel verkrijgen. Maar een verkoper is verplicht om de koper goed te informeren over de staat van het huis. Ontdekt die pas later dat er helemaal geen isolatie zit achter de schotten op zolder, dan valt dat onder ‘verborgen gebreken’. Met mogelijk alsnog een boete (en een vergoeding) tot gevolg.

5. Moet je ook iets doen als je al een energielabel hebt?

Zo’n 2,5 miljoen huizen hebben al een energielabel. Al zijn dat volgens de woordvoerder van Binnenlandse Zaken voornamelijk sociale huurwoningen. „Het energielabel heeft in de koopsector nog nauwelijks een vlucht genomen.”

Maar ben je een huiseigenaar met een energielabel, dan kan het gebeuren dat de buren met precies hetzelfde huis een gunstiger label krijgen.

Ongeveer 40 procent van de ‘oude’ energielabels zal anders uitvallen bij de nieuwe berekeningsmethode, zegt de woordvoerder. Dat kan zowel een klasse hoger als lager zijn. Een energielabel is tien jaar geldig, dus mocht de nieuwe berekening tot een lagere klasse leiden, dan is wijselijk zwijgen natuurlijk ook een optie.