Mondriaan vrij maar het blijft oppassen

Aan het begin van elk jaar verschijnen er in de media overzichten van kunstwerken die op 1 januari in het publieke domein zijn gevallen. In de Europese Unie geldt sinds 1995 de regel dat auteursrechten 70 jaar na de dood van de maker eindigen. Daarom mogen we sinds een paar dagen ongelimiteerd en zonder kosten koffiekopjes met Mondriaan-motief verkopen of In the mood van Glenn Miller op de radio draaien. Beide mannen stierven in 1944.

Maar toch is het oppassen geblazen. Want ondanks het feit dat we een Europese termijn voor bescherming kennen, bestaan er in verschillende landen verraderlijke uitzonderingen. Zo moet u bijvoorbeeld niet denken dat u Le Petit Prince van Antoine de Saint-Exupery in Frankrijk kunt gaan uitgeven. Jazeker, de man overleed in 1944 bij een vliegtuigongeluk, maar in Frankrijk blijkt voor auteurs die tijdens WO II voor het vaderland zijn gestorven een uitzondering gemaakt te worden: onder de naam ‘Mort pour la France’ kregen zij in 1948 dertig jaar extra auteursrechtbescherming.

Dus voordat u straks 10.000 servetten met De Schreeuw van Edvard Munch (1863-1944) op de Europese markt brengt, check nog wel even of er niet ergens een uitzondering bestaat. De website van Europeana heeft er zelfs een mooie calculator voor: www.outofcopyright.eu.