Ik klus bij als postbode

Jochanan van Driel (54) woont met zijn moeder en zus in een huurhuis in Terneuzen. Hij is muzikant, dirigent, consultant en gastdocent bij conservatoria en universiteiten. „Ik ben tevreden als ik geen armoede lijd.”

Foto Bob van der Vlist

IN

‘Na conservatoriumopleidingen in Gent, Antwerpen en St. Petersburg heb ik jarenlang opgetreden. Dat deed ik wereldwijd: van het Tokyo Bachfestival tot aan het prestigieuze Washington National Cathedral. Als ik niet reisde, verdiende ik bij als koordirigent van vijf koren. Mijn maandinkomen was 2.000 à 2.500 euro, tot ik in 1998 slachtoffer werd van een geweldsdelict in Antwerpen. Ik moest twee jaar revalideren. Vaak word je jaren van tevoren geboekt, dus het was een ramp voor mijn concertcarrière. Noorwegen, Denemarken, Amerika: het ging allemaal niet meer door. In 2000 begon ik opnieuw, maar in 2006 moest ik weer alles annuleren omdat ik kanker kreeg. Uit pure chagrijn begon ik aan een researchmaster Joodse cultuur en muziek. Mijn moeder heeft Joodse wortels, vandaar. Tentamens konden uitgesteld worden en ik studeerde deels vanuit mijn ziekbed. Ik doe promotieonderzoek naar de vraag of je kunt spreken van een Joodse musicologie. Daarnaast ben ik weer dirigent en muzikant en werk ik als gastdocent bij conservatoria en universiteiten. Soms word ik ingehuurd als consultant. Door de enorme cultuurbezuinigingen heb ik helaas minder werk dan vroeger. Daarom ben ik ook nog postbode, ik heb een contract voor acht uur. Als ik rond kan komen en geen armoede lijd, ben ik tevreden. Belangrijker dan geld vind ik werk met een intellectuele uitdaging.”

UIT

‘Wandelingen maken in de natuur vind ik heerlijk. Het liefst loop ik uitdagende routes met heuvels of bergen. Ik ga drie, vier keer per jaar met mijn zus naar Monschau in Duitsland om te wandelen. Dat kost slechts een hotel, twee paar goede wandelschoenen en benzine voor de auto om ernaartoe te rijden. Een paar honderd euro en je bent klaar. Mijn promotieonderzoek kost ook geld. Ik heb eerder een maand research gedaan in São Paolo in Brazilië waar ik veel mensen interviewde en bestudeerde hoe de Joodse gemeenschap verweven was met de omliggende culturen van dat land. Ik was toen 4.000 euro kwijt. Het krijgt een vervolg in New York en ik vermoed dezelfde kosten te maken. Voor promotie hoef je geen collegegeld te betalen. Hopelijk ben ik na tweeënhalfjaar klaar. Mijn moeder van tachtig, nog fier en zelfstandig, woont bij mij en mijn zus in. Wij voelen ons verantwoordelijk en willen zolang mogelijk voorkomen dat zij naar een verzorgingstehuis gaat. We delen de kosten. Ik regel dingen voor haar, administratieve zaken en computerdingen. Soms vraag ik me af waarom ze met deze vergrijzing oudere mensen opzadelen met de huidige techniek. Met een simpele computercursus kun je op deze leeftijd toch onvoldoende meekomen. Waarom wordt dat niet beter gefaciliteerd?”