De burger zal meer zelf moeten doen, zeggen de burgemeesters

Burgemeesters grijpen en masse hun nieuwjaarstoespraken aan om burgers te bewegen tot meer maatschappelijke inzet. Dat blijkt uit een steekproef van deze krant uit enkele tientallen toespraken.

„We zullen er met zijn allen – in de zo geroemde participatiesamenleving – de schouders onder moeten zetten om de zwakkeren in onze maatschappij te blijven ondersteunen”, zegt burgemeester van Echt-Susteren Jos Hessels. „Als je wilt dat er naar jou wordt omgekeken, moet je ook zelf omzien naar een ander”, zegt Hélène van Rijnbach-de Groot, burgemeester van Etten-Leur. „En vooral”, aldus burgemeester van Hoogeveen Karel Loohuis, „zullen we moeten leren dat we weer een samenleving vormen in de zuiverste betekenis van het woord”.

Burgers die zich al inzetten, krijgen lof van hun speechende burgemeester. Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen, prijst een stadskapper die meteen aan de bel trok toen een oudere, vaste klant zich niet op haar vaste tweewekelijkse afspraak verscheen. „Dankzij de oplettendheid en betrokkenheid van deze Nijmegenaar kon deze mevrouw, die alleen woonde en gevallen was in haar woning, nog op tijd geholpen worden.”

Bij een meer betrokken bevolking past een terughoudender overheid, zeggen diverse burgemeesters. Oud-minister van Binnenlandse Zaken Liesbeth Spies, nu burgemeester van Alphen aan den Rijn, zegt dat de gemeente zich „dienstbaar” zal opstellen en meer zal „overlaten” aan maatschappelijke initiatieven. Burgemeester van Coevorden Bert Bouwmeester noemt een overheid die publiek werk overlaat aan burgers „krachtig”. Immers, u bent „prima in staat om de kwaliteit van uw leefomgeving in stand te houden of te verbeteren.”

Burgemeesters spreken zonder uitzondering over de decentralisatie, 1 januari jongstleden, van de jeugdzorg, de reïntegratie van gehandicapten en de zorg voor thuiswonende ouderen en zieken. Strekking: we hebben vertrouwen in onze uitvoering, maar koester geen al te hoge verwachtingen. De tijd was veel te krap, de bezuinigingen te fors. En juist daarom, zegt burgemeester Hessels van Echt-Susteren, is de participatiesamenleving een must.