Crowdfunding: hip, maar nog steeds piepklein

Kickstarter, het grootste platform voor crowdfunding ter wereld, groeit traag. Grote beloftes worden niet ingelost.

Een half miljard dollar is zeker geen kleingeld, namelijk zo’n 444 miljoen euro. Maar als jaaropbrengst van het grootste en meest gehypete crowdfundingplatform van de wereld, Kickstarter, valt het toch wat tegen.

In zijn nieuwste jaarverslag meldt Kickstarter trots de successen van 2014. Het meest gefinancierde project was de Coolest Cooler: een koelbox met ingebouwde cocktailshaker en luidspreker. Die haalde ruim 13 miljoen dollar op (11 miljoen euro).

Meer dan 22.000 projecten haalden via het platform geld op. Geen onaardige prestatie voor een bedrijf van amper vijf jaar oud, dat bovendien strenge eisen hanteert voor deelnemende projecten. Een kunst-, technologie- of designachtergrond is verplicht, en investeerders mogen niet beloond worden met geld of aandelen – alleen met fysieke of symbolische cadeautjes.

Maar wie in de cijfers van afgelopen jaar duikt, ziet ook een minder vrolijk beeld. Vergeleken met 2013 stijgt het opgehaalde bedrag met 10 procent, geen hoog percentage voor een startup. De groei zakt ook flink in: het jaar ervoor was die nog dik 50 procent.

Natuurlijk, Kickstarter is niet de enige in zijn soort. Maar het is wel flink groter dan zijn belangrijkste concurrenten Indiegogo en Rockethub. Er zijn geen betrouwbare cijfers over de totale som die er wereldwijd in crowdfunding omgaan, maar de prestaties van Kickstarter zeggen wel degelijk wat over de staat van crowdfunding in het algemeen.

Vergeleken met traditionele vormen van financiering valt Kickstarter met z’n half miljard wereldwijd in het niet. Alleen al in de Verenigde Staten staken durfinvesteerders in 2013 zo’n 30 miljard dollar (25 miljard euro) in nieuwe bedrijven, volgens cijfers van adviesbureau PwC. In 2014 valt dat waarschijnlijk nog wat hoger uit.

Deze vergelijking is niet helemaal eerlijk omdat durfinvesteerders in ruil voor hun investering een deel van de opbrengst krijgen. Maar platforms die deelnemers wél aandelen bieden in de projecten, zoals het Nederlandse Symbid, zijn nog veel kleiner.

Ook in Nederland is Kickstarter nog een marginaal verschijnsel. Nederlanders brachten iets meer dan 1 procent van de totale financiering via Kickstarter op: 5,9 miljoen dollar.

De recentst gelanceerde Nederlandse projecten doen het wel erg goed op Kickstarter. Onder meer Blocks by Poopy Cat (een nieuw soort speelsysteem voor katten) en de iCamPRO (een bewegende beveiligingscamera) haalden in korte tijd ruim het benodigde bedrag binnen.

De relatief kleine schaal van Kickstarter betekent overigens niet dat banken achterover kunnen leunen en hun eventuele zorgen over crowdfunding kunnen vergeten. Het kan zich op termijn wel degelijk ontpoppen tot een serieuze concurrent voor andere vormen van financiering.

Veel nieuwe technologieën laten bovendien een vergelijkbare ontwikkeling zien: eerst worden ze gehypet, dan stellen ze teleur, en daarna verrassen ze juist weer door hun snelle opmars. Denk aan de beloftes over internet en mobiele telefonie die pas na een periode van grote teleurstelling werkelijkheid werden.

Dat de crowdfundingrevolutie voorlopig uitblijft, betekent niet automatisch dat hij er nooit zal komen.