Alleen de minima gaan er niet op vooruit

Mensen met lage lonen gaan er dit jaar op achteruit. Een teruggave via de belasting compenseert dat. Maar zijn de minima wel bekend met de Belastingdienst?

Parttimers, werkende studenten en andere minima in Nederland, opgelet!

Terwijl de meeste inkomens er dit jaar enkele euro’s tot een paar tientjes op vooruitgaan door hogere heffingskortingen en lagere belastingen, gaan lagere lonen er op de loonstrook juist iets op achteruit. Dat heeft salarisverwerker ADP berekend voor verschillende sectoren op basis van belastingtarieven, (pensioen)premies en andere heffingen. ADP verzorgt de salarisstrook van 1,4 miljoen werknemers in Nederland.

Het gaat om inkomens tot circa 1.620 euro bruto per maand, iets boven het minimumloon. Gemiddeld daalt hun inkomen netto 4 euro per maand, bijna 50 euro per jaar, zegt ADP. Het kabinet spreekt van maximaal 10 euro per maand ofwel 120 euro per jaar.

De reden is dat deze groep van de Belastingdienst minder arbeidskorting op hun inkomen krijgt. Tot dit jaar werd namelijk ‘fictief’ 8 procent vakantietoeslag bij hun inkomen opgeteld voor de berekening van deze heffing. Maar vanaf 1 januari geldt de arbeidskorting voor minima alleen voor hun ‘kale’ maandloon. „Voor ons was het een grote verrassing”, zegt Dik van Leeuwerden, manager van het kenniscentrum van ADP.

Deze minima krijgen dus minder loon dan waar ze eigenlijk recht op hebben, volgens ADP. Ze worden hiervoor wel weer ruimschoots gecompenseerd met een teruggave via de aangifte inkomstenbelasting. Die eenmalige compensatie kan voor veel minima oplopen tot ongeveer 290 euro. Maar dan moeten ze er wél aan denken om belastingaangifte over 2015 te doen en het geld komt pas in 2016.

Hoe omvangrijk de groep minima is, kan ADP niet precies zeggen. „Het is waarschijnlijk een relatief grote groep die ook nog niet bekend is bij de Belastingdienst”, zegt Martijn Brand, algemeen directeur van ADP Nederland. Volgens CBS-cijfers over inkomensgroepen moet het in ieder geval gaan om tussen de 2,5 en 5,5 miljoen personen.

Is het bewust beleid of een foutje? „Wij weten het eenvoudigweg niet”, zegt Van Leeuwerden.

Het is het eerste, zegt een woordvoerder van de Belastingdienst. Het gaat formeel om „aanpassingen in loonbelastingtabellen”. „Zo willen we voorkomen dat mensen gedurende het jaar te weinig belasting afdragen en dan ineens heel veel moeten bijbetalen. En iedereen die nog geen aangifte inkomstenbelasting heeft gedaan, krijgt in de tweede helft van 2016 een brief van de Belastingdienst ter herinnering.”

„Het schrijnende is wel dat het voor lage inkomens echt een negatief effect heeft op de bestedingen”, zegt Brand van ADP. Van Leeuwerden: „Het leidt uiteindelijk tot meer lasten. Bij de burger, die alert moet zijn om aangifte te doen. Bij de werkgevers, want die moeten werknemers meer gaan voorlichten. En bij de Belastingdienst, die krimpt qua personeel, maar veel meer aangiften voor de teruggaven zal moeten gaan behandelen.”

Mensen die meer dan het minimum verdienen gaan er maandelijks wel op vooruit, maar krijgen bijvoorbeeld weer minder vakantietoeslag, vergoeding voor overwerk, eindejaarsuitkering of bonus. Hoe meer ze verdienen, hoe lager de heffingskortingen zijn en daarom blijft er ook minder over voor ‘bijzondere beloningen’.