Trainen in Qatar met de kop in het zand

Qatar – je moet er geweest zijn. Dat zullen ze bij Ajax hebben gedacht, toen de trainingsstaf en 29 spelers zondag ernaartoe reisden voor een achtdaags trainingskamp in de winterstop. En ze zijn allemaal toegelaten in het Arabische land. Anders dan Vitesse een jaar geleden overkwam in een andere Golfstaat, Abu Dhabi. Speler Dan Mori, Jood en Israëliër, kreeg geen visum. Hij moest in Arnhem achterblijven. Dat leidde, logischerwijs, tot opwinding, onbegrip, een directielid dat zich in een Arabische speeltuin verstopte voor journalisten en een persvoorlichtster die dus het vuile werk in de media moest opknappen. Tot slot waren er excuses van Vitesse en een boze verklaring van wereldvoetbalbond FIFA. Oh ja, er was ook wat gratuite verontwaardiging van Nederlandse politici die makkelijk dachten te scoren – het ging ditmaal tenslotte niet om handelsbelangen.

Van die consternatie hebben Nederlandse clubs geleerd, zou je denken. Je gaat niet oefenen in landen waar ze officieel discrimineren of gastarbeiders uitbuiten. Toch? Keuze genoeg op de wereld. En inderdaad, Vitesse koos deze winter voor Spanje, zoals de helft van de eredivisieclubs.

Maar niet Feyenoord. De Rotterdamse club is zaterdag naar Dubai vertrokken, dat net als Abu Dhabi tot de Verenigde Arabische Emiraten behoort. Bij Feyenoord spelen geen Dan Mori’s, dus, kom, wat zouden ze solidair zijn.

Qatar als gastland voor topsportevenementen – een taboe is dat allang niet meer. Ondanks de hooglopende discussies over het WK voetbal dat daar voor 2022 op het programma staat. Ga maar na: in 2013 werd de eerste grand prix van het wereldkampioenschap motorcross er gehouden, deze maand wordt het WK handbal er gespeeld, in oktober volgt het WK boksen, volgend jaar strijden wielrenners er om de wereldtitels en in 2019 is in de hoofdstad Doha het WK atletiek. De Formule 1 voor autoracers willen ze ook wel hebben in Qatar. Waar veel geld is, is topsport.

Het wringt wel, voor wie kennisneemt van de omstandigheden waaronder de vele buitenlandse werknemers, vaak Nepalezen en andere Aziaten, moeten werken. Drie Tweede Kamerleden van de PvdA vroegen minister Koenders van Buitenlandse Zaken of hij het niet „onverantwoord en onbegrijpelijk” vond dat „bij de voorbereiding van een groot sportevenement sprake is van moderne slavernij en (zoveel) doden vallen?” Het antwoord van de minister kwam neer op: ja, dat is erg en dat vertellen we Qatar ook.

Of Ajax dat ook even wil doen, nu het toch naar dit schiereiland is afgereisd. Zo luidt tenminste het verzoek van vakbond FNV Bouw. Secretaris Ruud Baars vindt dat coach Frank de Boer – in zijn nadagen als profvoetballer trapte hij wekelijks in Qatar tegen de bal – en zijn spelers hier een taak hebben. Hij zou zou „het heel mooi” vinden als de Qatarezen op de wantoestanden werden gewezen. Maar bij wie doe je dat, in een monarchie zonder parlement? De emir zelf? Baars, op de website sportknowhowxl: „Ik zeg: laat de spelers onderdeel zijn van de maatschappij. In dat elftal lopen toch ook migrantenzonen, die het nu behoorlijk goed hebben getroffen. Dan kan het geen kwaad om eens wat verder te kijken dan naar alleen het voetbalveld.”

Qatar telt al 44 dodelijke, buitenlandse slachtoffers, die bij de bouw van de voetbalstadions om het leven zijn gekomen meldde The Guardian in september 2013. Dat was toen voorbarig, want er was nog geen steen gelegd. Maar Baars is in november 2014 gaan kijken. Op basis van contacten met de Aziatische bouwvakkers schat hij nu dat er in Qatar bijna dagelijks doden vallen bij de bouw van de WK-stadions of andere projecten. Als gevolg van uitputting bijvoorbeeld.

Met die wetenschap in gedachten moet het voor de Ajacieden niet zo prettig trainen zijn. Al is het in Qatar niet zo moeilijk om de kop in het zand te steken.