Museum koopt ‘moeder van de Mondriaan-merchandise’

Ontwerp Yves St. Laurent naar Haags Gemeentemuseum: 5.500 euro.

Het Rijksmuseum in Amsterdam had er al één. En nu heeft het Gemeentemuseum in Den Haag – hét museum als het om Piet Mondriaan gaat – hem na vijftig jaar ook: een originele Mondriaanjurk van couturier Yves Saint Laurent. Het exemplaar in Amsterdam heeft op de linkerschouder een geel vlak, bij het Gemeentemuseum is dat rood.

De variant in Den Haag komt uit een privécollectie in Zuid-Frankrijk en kostte op een veiling 5.500 euro, zegt directeur Benno Tempel. Dat is een koopje vergeleken met de versie in Amsterdam, die in 2011 voor 30.000 pond werd verworven bij veilinghuis Christie’s in Londen.

„We vonden eerdere versies te duur”, zegt Tempel. „Het is een kwestie van je ogen open houden.”

De jurk van wollen tricot maakte deel uit van de herfst/winter-collectie 1965/1966, die Yves Saint Laurent baseerde op het werk van modernistische kunstenaars. De zes verschillende Mondriaanjurken met hun patroon van rechte, zwarte lijnen, primaire kleuren en een duidelijke vlakverdeling, leken de belangrijkste, zodat de kledinglijn de geschiedenis inging als de ‘Mondriaancollectie’.

De variant met het rode vlak op de linkerschouder is gedragen door Grace Kelly en was al in het Gemeentemuseum te zien. Het ontwerp is „verweven met de geschiedenis van het museum”, zegt Tempel. De jurk is de „moeder van de Mondriaan-merchandise”.

Van die merchandise krijgen we vanaf nu veel meer te zien, want sinds 1 januari is het copyright op het werk van Mondriaan vervallen. Dat maakt de weg vrij voor alle denkbare koopwaar, van Mondriaan-apps tot Mondriaanschorten en -kopjes.

Voordat Tempel over merchandise nadenkt, wil hij met een Mondriaan-biografie van Hans Janssen de kennis verspreiden die al zo lang bij het Gemeentemuseum wordt opgebouwd. Het museum heeft de grootste collectie Mondriaans ter wereld, maar kon de expertise vanwege de hoge kosten voor reproductierechten slechts beperkt met de wereld delen.

De organisatie die de rechten beheert, Mondrian Trust, vroeg altijd een „flink bedrag” voor het gebruik van reproducties in boeken.

De biografie komt dit najaar uit. De nieuwe Mondriaanjurk is waarschijnlijk al vanaf volgende week te zien. Die zit nu nog in de vriezer, maar mag daar volgens Tempel uit zodra zeker is dat er geen „schadelijke diertjes” meer in zitten. De jurk is dan onderdeel van de vaste opstelling ‘Mondriaan & De Stijl’.