Opinie

Hoe dom kunnen beleggers zijn?

Op 6 januari is het wat vroeg om al jaarprijzen uit te reiken, maar toch... Familiebedrijf SHV heeft zijn kaarten in het bod op vee- en visvoederbedrijf Nutreco Nutreco (3,9 miljard euro omzet, 10.000 werknemers) slim uitgespeeld. Begin februari is er nog een aandeelhoudersvergadering over het bod, maar dat lijkt een formaliteit. De pseudobieders die geen echt overnamebod deden, zijn afgedropen. Beleggers en de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) die gretig uitkeken naar een biedingenstrijd dachten dat zij gratis geld konden verdienen. Maar zo werkt het niet.

SHV (energie, detailhandel, participaties; 47.100 werknemers) heeft geld in kas én een opportunistische strategie. Als de koers van een beursgenoteerd bedrijf inzakt, klinkt de zoemer. Koopje...? Nutreco bleek zo’n kans.

SHV overviel de Nutreco-top in oktober in de achterkamertjes met een eerste bod, verhoogde dat en deed de goeie concessies: bestuurders, werknemers én het hoofdkantoor blijven. Nutreco blijft ook één concern. Welk openingsbod SHV deed, wil men niet zeggen. Niet slim, want dat versterkt het gevoel van handjeklap bij sommige beleggers. Het formele bod was in elk geval 40 euro per aandeel.

Toen kwamen twee pseudobieders: concurrent Cargill en private equity-financier Permira. Ze hadden wel belangstelling, gaven een indicatie van een prijs, maar werden meteen overtroefd door SHV met een hoger bod van 44,50 euro. Het bod steeg naar 3 miljard.

Cargill en Permira drukten op de verkeerde knoppen. Zij wilden Nutreco wél opsplitsen in twee bedrijven. Dus was tegenstand verzekerd van de Nutreco-top én van SHV, dat al na het eerste bod 15 procent van de aandelen op de beurs had gekocht.

Tweede fout: Cargill en Permira deden geen concreet hard bod. Zij bleven om de hete brij heen draaien.

Derde fout: Cargill communiceerde via anderen, zoals zakenkrant Financial Times over zijn kennelijke belangstelling, maar zette zijn eigen geloofwaardigheid met een persbericht niet op het spel. Zo onttrok men zich ook aan de overnameregels van ‘beurswaakhond’ AFM en was er wat betreft verplichte informatie geen gelijk speelveld.

Dat deert de VEB niet. Een biedingenstrijd moest en zou er komen. De VEB drong erop aan dat Nutreco zijn boeken opende, zodat meer partijen een bod zouden kunnen doen. Geldbeheerders als verzekeraar NN en pensioenbeheerder APG leken daar wel oren naar te hebben.

Hoe dom kun je zijn? Beleggers zijn van belang, maar zij zijn niet het enige belang waarmee bestuurders rekening moeten houden. Continuïteit van bedrijfsvoering, klanten, werknemers, ook hun belangen spelen een eigen rol.

De VEB had in de ‘strijd’ om Nutreco een nieuw alles overstijgend recht ontdekt, het recht op een biedingenstrijd. Hoe werkt dat? Twee of meer bedrijven strijden om een derde. De koers vliegt omhoog. Leve het ‘grondrecht’ op koerswinst.

Nutreco zal daar gek zijn en concurrenten zomaar in de keuken laten kijken, omdat beleggers op een hoger bod azen. De enige manier om vertrouwelijke gegevens te krijgen, is een concreet bod doen.

Als de VEB mokt dat beleggers door de opstelling van Nutreco niet genoeg koerswinst hebben gekregen, kan ik daar alleen maar om lachen.

Het recht op een boekenonderzoek bestaat niet.

Het recht op een biedingenstrijd ook niet.

Het recht op koerswinst evenmin.

In vijf jaar is beursgraadmeter AEX met ruim 23 procent gestegen. De koers van Nutreco met 125 procent.