Athene bezorgt Berlijn niet langer koppijn

Koele reacties op mogelijke koerswijziging van Griekenland.

Kanselier Merkel bezoekt premier Samaras, april 2014.
Kanselier Merkel bezoekt premier Samaras, april 2014. Foto Reuters

De eurocrisis in Duitsland is terug van weggeweest. Maar in tegenstelling tot vijf jaar geleden is er nu geen paniek. Opnieuw dreigt de exit van Griekenland uit de euro. Maar de Duitse regering is daarvan niet onder de indruk. SPD-leider en vicepremier Sigmar Gabriel zei gisteren tegen de Hannoverischen Allgemeinen Zeitung dat de Duitse regering er van uit gaat dat een nieuwe Griekse regering, van welke politieke kleur dan ook, zich zal houden aan de verplichtingen die met de EU zijn overeengekomen.

„Het doel van de hele Duitse regering, van de EU en van de regering in Athene is Griekenland in de eurozone te houden”, zei Gabriel. Maar hij zei ook in de richting van Athene dat de eurozone inmiddels stabieler is en een groter weerstandsvermogen heeft dan enige jaren geleden. „Derhalve zijn we overigens ook niet chantabel.”

Gisteren mengde ook de Franse president François Hollande zich in het Duitse debat. In een radiointerview zei hij onder meer dat „de Grieken vrij beschikken over hun eigen lot”. Tegelijkertijd herinnerde hij hen aan „bepaalde verplichtingen, die allemaal nagekomen moeten worden”.

Toekomst van Europa

Hollande overlegt komende zondag met bondskanselier Angela Merkel (CDU) in Straatsburg. Op de agenda staat niets minder dan de toekomst van de Europa. Dan moet ook blijken of Berlijn en Parijs echt op een lijn staan als het erom gaat Griekenland binnen de eurozone te houden.

Aanleiding voor het ontbranden van een heftig politiek debat in Duitsland over de houding ten opzichte van Griekenland is een artikel in weekbladDer Spiegel over het uittreden van dat land uit de Europese monetaire unie. Deze ‘Grexit’ is een oud spook dat in 2012 iedereen nog de stuipen op het lijf joeg. Want als Griekenland zijn schulden (nu bijna 322 miljard euro) niet meer kon betalen, zouden ook Spanje, Portugal, Italië en Ierland als dominostenen omvallen. Het zwartste scenario uit die dagen was de complete ineenstorting van de muntunie.

Nu leidt die mogelijke Grexit in kringen rond de Duitse regering alleen nog maar tot walging en irritatie, schrijft Der Spiegel. De reden dat zij terug is op de agenda houdt verband met de vervroegde verkiezingen eind deze maand in Griekenland.

Blijkens recente peilingen zou een verbond van linkse partijen, Syriza, kans maken de verkiezingen te winnen. Syriza-voorman Alexis Tsipras heeft aangekondigd dat Griekenland onder zijn leiding zich niet meer zal voegen naar de met Brussel afgesproken bezuinigings- en hervormingspolitiek. De akkoorden met Brussel en het Internationaal Monetair Fonds moeten worden opengebroken.

Uit de gevarenzone

Berlijn piekert daar niet over. In Der Spiegel wordt op basis van anonieme kringen rond bondskanselier Merkel laconiek vastgesteld dat indien Griekenland niet aan zijn verplichtingen voldoet, een exit uit de muntunie onontkoombaar is. Dat zou Duitsland 61 miljard euro kosten, maar dat kan het land wel aan. En ook zou de eurozone niet meer aan het wankelen gebracht worden, want andere „schuldenlanden” zijn uit de gevarenzone.

Gisteren verklaarden regeringswoordvoerders dat de Duitse koers inzake Griekenland „ongewijzigd“ is. Maar het verhaal in het weekblad werd niet ontkend. Het ministerie van Financiën liet weten dat een „Grexit een hypothetische discussie” is.

Oppositiepartij De Groenen reageerde woedend op de uitlatingen van minister Gabriel. Die zou zich zo kort voor de Griekse verkiezingen niet moeten inmengen in de binnenlandse verhoudingen van een ander land. Dat niet de hele SPD gelukkig is met het Duitse Grexit-debat bleek gisteravond toen de voorzitter van het Europees Parlement, SPD-prominent Martin Schultz, daar scherp afstand van nam. Hij noemt het debat „speculatief”.