Duizenden in Duitsland de straat op, voor en tegen anti-islambeweging

Mensen in Hamburg protesteren tegen anti-islamvereniging Pegida.
Mensen in Hamburg protesteren tegen anti-islamvereniging Pegida. Foto EPA/ Bodo Marks

In verschillende Duitse steden zijn vanavond duizenden betogers de straat op gegaan om te protesteren voor en tegen de anti-islambeweging Pegida. Wekelijkse demonstraties daarvan in thuisstad Dresden worden sinds de start in oktober steeds groter. Tegelijkertijd wordt het tegenprotest dat ook.

In Dresden kwamen vanavond op de ‘traditionele’ maandagavondwandeling van Pegida weer duizenden anti-immigratiedemonstranten af. Een tegenprotest daar was volgens persbureau ANP niet heel groot; die trok slechts enkele honderden mensen. Het tegenprotest was vooral groot in Berlijn, Stuttgart en Keulen. Uit protest bleven de Brandenburger Tor in Berlijn en de Dom in Keulen donker:

Wat is Pegida?

Pegida is de afkorting van ‘Patriotische Europäer gegen die Islamisierung des Abendlandes (Europese patriotten tegen de islamisering van het avondland). Onder die noemer demonstreert sinds 20 oktober elke maandag een toenemend aantal burgers in Dresden tegen de immigratie van moslims. Pegida heeft zich vorige maand laten registreren als vereniging. Hun leus is, net als die van de vrijheidsbeweging in de DDR in 1989 waardoor Pegida zich heeft laten inspireren: Wir sind das Volk (Wij zijn het volk).

Politieke verschillen

De kwestie rond Pegida legt momenteel in Duitsland politieke verschillen bloot, schrijft onze correspondent Frank Vermeulen vandaag in NRC Handelsblad (€), mede ingegeven door felle woorden tegen de beweging van bondskanselier Merkel tijdens haar nieuwjaarstoespraak:

“Twee weken geleden had Merkel ook al gezegd dat „er geen plaats is voor haatzaaien en belasteren van immigranten”. Nu sprak ze de burgers die de straat op gaan nadrukkelijk zelf aan. “Vandaag roepen sommigen op maandag weer ‘Wij zijn het volk’ te roepen. Maar eigenlijk bedoelen ze: jullie horen daar niet bij – vanwege jullie huidskleur of religie. Daarom zeg ik tegen allen die naar zulke demonstraties gaan: volg degenen niet die daartoe oproepen! Want te vaak zitten er vooroordelen, kou, ja, zelfs haat in hun harten!”

De felle uitspraak van Merkel, befaamd om haar afwachtende houding, heeft vriend en vijand in Duitsland verrast. En een felle politieke discussie losgemaakt. De kreten van bijval en afkeuring leggen diepe verdeeldheid bloot tussen politieke partijen en ook binnen die partijen. En verwarring over de manier waarop met het massale protest moet worden omgegaan.”

Zo heeft het rechts-populistische Alternative für Deutschland (AfD) de woorden van Merkel bekritiseerd. Zij zou niet zomaar burgers als vreemdelingenhaters moeten wegzetten, vindt de partij. De CSU, het rechtse zusje van Merkels CDU, viel ook hard uit naar haar. Volgens vicevoorzitter Hans-Peter Friedrich speelt Merkel de AfD en Pegida in de kaart.

En ook binnen de socialisten van de SPD is er verdeeldheid: partijleider en vicepremier Sigmar Gabriel zei dat er onder de demonstranten ook mensen zijn die onzeker zijn over de situatie in Duitsland en het gevoel hebben niet serieus te worden genomen door de politiek. De fractie viel Merkel later bij vanwege haar heldere woorden over de beweging.