Wolf telt beter dan hond

Kunnen dieren tellen? Mensen vragen zich dat al heel lang af. Maar dan een eeuw geleden, in 1904, was er in Duitsland een paard dat kon tellen en sommen kon maken. Hij werd Slimme Hans genoemd. Het dier tikte met zijn hoef op de grond tot hij bij het juiste aantal kwam.

Maar toen iemand dat eens goed onderzocht, bleek het paard helemaal geen rekenwonder te zijn! Slimme Hans kon aan het gezicht van zijn trainer zien wanneer hij moest stoppen met kloppen. Ook wel heel slim, natuurlijk.

Toch weten we nu dat veel dieren wel echt iets snappen van getallen. Geef je chimpansees de keuze, dan kiezen ze liever een groepje van vier vruchten dan een groepje van drie. Maar tellen ze dan echt één, twee, drie, vier – of zien ze gewoon welk stapeltje het grootst is?

Dat kun je onderzoeken door de vruchten één voor één in een ondoorzichtige bak te stoppen. De chimpansees zien dan niet hoeveel vruchten er in de bak zitten, alleen hoeveel je erin doet. Dat moeten ze dus tellen én onthouden. En ja, zelfs dan kiezen chimpansees de bak waar de meeste vruchten in zitten.

Wolven kennen hetzelfde trucje. In het wild is het handig dat ze kunnen tellen. Bijvoorbeeld als er een andere troep wolven aankomt. Zijn zij met meer dan wij? Wegwezen! Zijn wij met meer? Aanvallen!

Onderzoekers in Oostenrijk wilden graag weten of honden ook kunnen tellen. Honden zijn eigenlijk tamme wolven. Zo’n 10.000 jaar geleden kwamen de eerste wolven bij mensen wonen. Langzaam werden ze echte huisdieren.

Ze gingen zich gedragen zoals mensen dat het liefste willen. Dat komt door het fokken: alleen de ‘beste’ honden mogen jongen met elkaar krijgen. Maar zijn de ‘beste’ honden ook nog net zo slim als hun voorouders, de wolven?

Het antwoord is nee. In het Oostenrijkse onderzoek wisten wolven precies in welke ondoorzichtige bak de meeste stukjes kaas zaten. Zelfs als de onderzoekers niet alleen stukjes kaas in de bak deden, maar ook stenen. Dan telden de wolven alleen de stukjes kaas. De honden haakten dan af. Zij kozen de helft van de tijd verkeerd.

In de loop van de tijd hebben honden handige dingen geleerd, schrijven de onderzoekers, zoals hun baasjes gehoorzamen. Dat is slim, want daardoor krijgen ze vanzelf eten. Maar daardoor zijn ze blijkbaar wel die ándere vorm van slimheid kwijtgeraakt. Die hebben ze bij ons in huis ook niet meer nodig.