Suiker maakt rood vlees kankerverwekkend

Veel rood vlees eten geeft een verhoogde kans op kanker. Een suiker in het vlees blijkt indirect de oorzaak.

Stapeltje steak op een vleesvork.
Stapeltje steak op een vleesvork. Foto Thinkstock

Onderzoekers in San Diego denken dat de suiker Neu5Gc een centrale rol speelt bij het ontstaan van kanker door overmatige consumptie van rood vlees. De suiker komt van nature voor in vrijwel alle zoogdieren, maar niet bij de mens. Hij is overvloedig aanwezig in rood vlees. De onderzoekers concluderen dat een constante aanvoer van de lichaamsvreemde suiker chronische ontstekingen kan veroorzaken die kunnen ontaarden in kanker (PNAS, 29 december).

Neu5Gc is een zogeheten glycaan. Glycanen zijn complexe suikers die vaak worden aangetroffen in biologische membranen. Een opvallend kenmerk van veel kankercellen is dat er afwijkende glycanen op voorkomen. Die verraden hun aanwezigheid doordat antilichamen ertegen in het bloed voorkomen. Zo kwamen de onderzoekers Neu5Gc op het spoor. In 2008 ontdekten ze anti-Neu5Gc antilichamen in het bloed van kankerpatiënten. Dat viel op omdat deze suiker niet van nature bij de mens voorkomt en dus met de voeding moest zijn binnengekomen. Onderzoek van een groot aantal voedingsmiddelen liet zien dat rood vlees veruit de belangrijkste bron is. Dat betekende echter nog niet dat hij ook een rol speelt bij het ontstaan van de kanker. Of dat zo is, hebben de onderzoekers nu uitgezocht.

In een experiment schakelden ze bij muizen een gen uit dat nodig is voor de aanmaak van Neu5Gc. Vervolgens stopten ze deze suiker in het voer. Zo simuleerden ze de situatie bij mensen die veel rood vlees eten. De dieren kregen vijf maal vaker spontaan kanker dan onbehandelde controledieren. Het feit dat bij kankerpatiënten veel antilichamen tegen deze suiker voorkomen, bracht de onderzoekers tot de hypothese dat een gestage aanvoer van Neu5Gc, wat immers een lichaamsvreemde stof is, tot chronische ontstekingen leidt. Chronische ontstekingen ontaarden relatief gemakkelijk in kanker. Inderdaad hadden ook de genetisch veranderde muizen veel chronische ontstekingen.

Het onderzoek verklaart ook waarom carnivoren die voornamelijk rood vlees eten er geen kanker van krijgen. Voor hen is Neu5Gc geen lichaamsvreemde stof en ze vormen er dus ook geen antilichamen tegen.