Premier Rutte stort zich al vroeg in de verkiezingsstrijd

Mark Rutte gelooft vast dat de coalitie bij de verkiezingen op 18 maart een meerderheid kan halen, met D66, CU en SGP. Hij gaat volop campagnevoeren.

Premier Mark Rutte stort zich vanaf deze maand vol in de verkiezingscampagne voor de Eerste Kamer. „Dit zijn landelijke verkiezingen, die raken direct ook het kabinet”, zegt Rutte in een interview met NRC Weekend. „Ik zal waarschijnlijk een paar debatten zelf gaan doen.” Het is voor het eerst dat Rutte dat doet bij een verkiezing waar hij niet zelf verkiesbaar is.

Op 18 maart worden de Provinciale Staten gekozen, die in mei de nieuwe senaat samenstellen. Coalitiepartijen VVD en PvdA hebben daar al geen meerderheid en het is nu de vraag of ze met gedoogpartijen D66, ChristenUnie en SGP 38 van de 75 zetels houden.

Normaal gesproken wil de VVD altijd maar een paar weken campagne voeren en houdt daarbij de premier zich zoveel mogelijk afzijdig. Nu kiezen Rutte en zijn partij een andere strategie, laat hij weten. „Mijn boodschap aan Nederland is: het gaat nu beter, nu geen experimenten!” Hij is al begonnen: „We gaan campagne voeren vanaf januari.”

Niet alleen hangt het voortbestaan van het kabinet mogelijk af van het resultaat van de Provinciale Statenverkiezingen, „bovendien – dat is gewoon een feitelijke constatering – is de Eerste Kamer de afgelopen jaren politieker geworden,” zegt Rutte in het interview.

Het afschaffen van de Eerste Kamer ziet hij niet als oplossing, al was het maar omdat zo’n grondwetswijziging jaren in beslag zou nemen. „Ik ben er niet op tegen om fundamenteel naar ons staatsbestel te kijken”, zegt hij. „Veranderingen duren echter lang dus heb ik te maken met het stelsel zoals het is. En binnen die context moet ik ervoor zorgen dat ik resultaten bereik. We zullen voor de komende jaren er rekening mee moeten houden dat een coalitie niet altijd in beide Kamers een meerderheid heeft.”

Rutte rekent de drie gedoogpartijen overigens tot het regeringskamp en wil met hen verder in de huidige gedoogconstructie in de Eerste Kamer. „Ongeacht de uitslag blijft het kabinet sowieso zitten.” Toch mikt hij erop in de Eerste Kamer „met z’n vijven een meerderheid te halen.” Daarop is volgens hem „een heel goede kans”.

Naast vooruitblikken naar de aanstaande verkiezingsstrijd kijkt Rutte in het interview terug op het jaar 2014. Dat werd afgesloten met „een serieus politiek probleem” toen drie PvdA- senatoren kort voor Kerst een zorgwet blokkeerden. Na drie dagen praten besloot de coalitietop de wet opnieuw in te dienen, met enkele kleine wijzigingen. Rutte heeft „vertrouwen in het vermogen van de coalitie om problemen op te lossen”.

De belangrijkste gebeurtenis voor de premier – niet alleen van het afgelopen jaar, maar van zijn premierschap – was de ramp met MH17 die 196 Nederlanders het leven kostte. Maar in een interview praten over zijn eigen gevoelens rond het neergehaalde vliegtuig vindt hij „totaal ongepast”, vergeleken met het leed van de nabestaanden.