MisSTAP definitief doorgeprikt

Behalve aan geknoei met de onderzoeksresultaten blijken de stamcelbiologen van het Japanse onderzoeksinstituut RIKEN zich ook schuldig te hebben gemaakt aan ‘geknoei’ met het celmateriaal zelf. De zogeheten STAPcellen, stamcellen die miraculeus ontstonden na een zuurbehandeling van gewone cellen, blijken genetisch identiek aan drie kweeklijnen van embryonale stamcellen die ook aanwezig waren in het lab. Dat is de conclusie van een tweede rapport over de roemruchte fraude, ditmaal door een zevenkoppige externe beoordelingscommissie.

In maart kwam een interne onderzoekscommissie van RIKEN al met bewijzen voor fraude, waarop in juli beide Nature-papers werden teruggetrokken. Nu blijkt dat de proeven zelfs nooit nieuwe stamcellen hebben opgeleverd, maar dat die vanuit een andere bron in de celkweken zijn beland.

Of de embryonale stamcellen opzettelijk zijn toegevoegd en wie dat dan op zijn geweten zou hebben, heeft de commissie niet kunnen achterhalen. De nieuwe bevindingen lijken wel de finale klap voor het onderzoek van Haruko Obokata. Begin deze december moest ze rapporteren dat het haar niet gelukt was haar experimenten te herhalen en nam zij ontslag bij het RIKEN. Niemand gelooft nu nog dat STAPcellen ooit bestaan hebben.