Groei blijft uit, supermarkten vechten nu om marktaandeel

Jumbo en Coop groeien harder dan de markt, Emté blijft achter

Niet elke supermarktketen kan het beter doen dan ‘de markt’. Zoals Emté.
Niet elke supermarktketen kan het beter doen dan ‘de markt’. Zoals Emté. Foto’s ANP

Het was de week van de supermarktresultaten. Jumbo, de op één na grootste supermarktketen van Nederland, kwam dinsdag met cijfers. Over winst rept het familiebedrijf uit het Brabantse Veghel nooit, maar over de omzetgroei kon niet genoeg gejubeld worden.

‘Nederland kiest massaal voor Jumbo in 2014’, zo luidde de kop van het persbericht. En de eerste zin ging over hoe „bijzonder tevreden” Jumbo is over de behaalde resultaten in het boekjaar 2014. Nu is de omzet in de winkels van Jumbo vorig jaar ook met bijna 1 miljard euro toegenomen, tot 4,8 miljard euro. Dat komt voornamelijk door de stijging van het aantal Jumbo-filialen, van 391 eind 2013 naar 499 nu.

Het supermarktbedrijf heeft in 2011 branchegenoot C1000 overgenomen en heeft vorig jaar veel C1000-winkels omgebouwd naar de Jumbo-formule. Dit jaar gaan de laatste 75 supermarkten ‘over’.

Financieel directeur Ton van Veen zei dinsdag in de vakbladen trots te zijn dat Jumbo vorig jaar met 3,5 procent is gegroeid, „terwijl de markt 0 procent groei realiseert”.

De markt. Het is een wat abstract begrip, maar in de detailhandel geldt het als een ijkpunt. Iedereen klampt zich eraan vast. Als de markt min 10 procent doet, en jij min 5, gaat het weliswaar niet echt lekker, maar kun je spreken van een goede prestatie. Groeit de markt echter met 10 procent, en jij ‘maar’ met 5 procent, dan heb je reden om stevig te balen.

Niet alleen Jumbo presteerde vorig jaar beter dan de markt. De omzet van Coop, een coöperatieve supermarktorganisatie met 241 winkels, groeide in 2014 met 3,3 procent tot boven de 1 miljard euro. De voornaamste reden voor deze stijging is de groei van het winkelbestand.

Bij de overname van C1000 door Jumbo ging alle aandacht naar die twee partijen uit, maar intussen wist Coop 54 van de 433 C1000-winkels, die mededingingstechnisch moesten worden doorverkocht, in te pikken.

Eind december brak supermarktketen Plus door de omzetgrens van 2 miljard euro heen, zo bracht het bedrijf trots naar buiten. Plus zei „aanzienlijk” sneller te groeien dan de markt en verwachtte voor heel 2014 een omzetgroei van ruim 3 procent. De omzet van de grofweg 250 winkels kwam in 2013 uit op 1,99 miljard euro.

Emté, de supermarktformule van groothandelsbedrijf Sligro, blijkt tot nog toe de enige supermarkt die het slechter doet dan de markt. De omzet van de 130 Emté’s (die met name in Noord-Brabant te vinden zijn) daalde in 2014 met 2 procent tot 823 miljoen euro, zo bleek uit cijfers die Sligro gisteren naar buiten bracht.

Supermarktconcern Ahold, het moederbedrijf van marktleider Albert Heijn, komt op 15 januari met cijfers, maar geeft daarbij nooit de exacte omzet van de Nederlandse supermarkten. Volgens supermarktdeskundige Gerard Rutte is Albert Heijn „de grote verliezer van 2014”. „Het gerucht gaat dat ze 5 procent minder omzet hebben gedraaid”, zegt hij. „Als dat waar is, is het echt gigantisch.” Het zou wel verklaren hoe bijna alle partijen harder dan de markt kunnen groeien.

Aan de Jumbo-C1000-deal heeft AH 78 winkels overgehouden, maar de marktleider is er niet in geslaagd marktaandeel te winnen, aldus Rutte. „En dan verliezen ze ook nog eens klanten in de bestaande winkels, vooral aan Lidl. Het grootste probleem van AH is prijsperceptie. De klant moet het gevoel hebben dat hij ook bij AH goedkoop uit kan zijn. Op de een of andere manier lukt het ze in Zaandam niet die boodschap over te brengen. Ze hebben wel degelijk goedkope producten, maar ze laten ze niet genoeg zien. Dan gaan klanten ergens anders kijken.”