Gekste van het jaar

In een jaaroverzicht lees je niet vaak iets dat je nog niet wist, en dat is ook niet de bedoeling. Het is genoeg dat later buitenaardse bezoekers in de digitale archieven met de jaaroverzichten een handig en beknopt overzicht van de geschiedenis van de verdwenen mensen kunnen vinden.

Ik was niet verrast dat in het jaaroverzicht van de website chess.com Magnus Carlsen de schaker van het jaar werd genoemd en dat Fabiano Caruana een eervolle vermelding kreeg als nummer twee, maar er waren ook dingen die mij ontgaan waren toen ze gebeurden. Dat was in de afdeling ‘Craziest Game of the Year’.

De gekste partij volgens chess.com was gespeeld tussen twee computers, Stockfish en Jonny. Je ziet aan die mooie partij hoe ver de computers het primitieve stadium zijn ontstegen waarin vooral materiaal werd geteld. Een torenoffer op lange termijn, daar draaien ze hun hand, of hoe noem je dat, niet meer voor om.

Het was een lange partij, want computers verliezen niet snel, ook niet tegen soortgenoten. Te lang voor deze rubriek, en bovendien schreef chess.com niet zonder grond dat de partij het begrip van mensen te boven ging.

De menselijke partij die de eervolle vermelding kreeg, was in het Deense teamkampioenschap gespeeld door twee Zweden, Tiger Hillarp Persson en Jonny Hector, twee houwdegens. Tiger is geen bijnaam, maar de echte naam van Hillarp Persson, en hij doet die naam eer aan. Of Jonny Hector de naamgever is van de computer die de gekste partij van het jaar tegen Stockfish verloor, weet ik niet.

Een wilde, nooit vertoonde stelling al na zes zetten. Tien zetten later staan zowel een witte als een zwarte pion op promoveren en nog vijf zetten later gaan twee verbonden witte vrijpionnen op de zevende rij een zwarte toren en een loper winnen.

Ik houd van zulke chaotische partijen, maar ook van hun tegendeel, de partijen waarbij je het idee hebt dat alles precies zo gaat als het hoort te gaan, alsof de goden de mensenhand stuurden.

Tiger Hillarp Persson - Jonny Hector, teamkampioenschap Denemarken 2014

1. Pf3 d5 2. c4 d4 3. b4 f6 4. e3 e5 5. c5 a5 6. Da4+ Er staat al een wilde stelling op het bord. Kramnik, vaak een goede gids, deed hier in het WK blitz 2009 tegen Aronian het natuurlijke 6. Lc4. 6...Dd7 7. Lb5 c6 8. Lc4 Pa6 9. exd4 e4 10. b5 Pb4 Dit ligt voor de hand, zeker omdat zwart straks een toren wint, maar waarschijnlijk was 10...exf3, met ongeveer gelijke kansen, verstandiger. 11. a3 exf3 12. axb4 Dxd4 13. d3 De5+ 14. Le3 fxg2 15. Tg1 Dxh2 16. bxc6 Dxg1+ 17. Kd2

Zie diagram

Zwart heeft een toren gewonnen, maar zijn koning is in groot gevaar, terwijl die van wit veilig is. Wits dreiging 18. cxb7+ is verschrikkelijk en na 17...Kd8 18. Pc3 Dh2 19. Pd5 bxc6 20. Dxc6 heeft wit een winnende aanval. 17...b5 Een noodsprong die zwarts zaak ook niet kan redden. 18. cxb6 Lxb4+ 19. Pc3 Dh2 20. b7 Wit wint het geofferde materiaal met rente terug. 20...Tb8 21. c7+ Kf8 22. cxb8D Dxb8 23. bxc8D+ Dxc8 24. Tg1 h5 Wit staat nu een stuk voor en zwarts laatste troef, de vrije h-pion, stelt weinig voor. 25. Txg2 h4 26. Db5 Pe7 27. Kc2 h3 28. Th2 Dc7 29. Pd5 Een krachtige beslissing. Als zwart nu voor de tweede keer een toren neemt, heeft wit na 29...Dxh2 30. Pxe7 een mataanval. 29...Pxd5 30. Dxd5 g5 31. Txh3 Toch nog een torenoffer. 31...Txh3 32. Dg8+ Ke7 33. De6+ Zwart gaf op. Na 33...Kd8 34. Lb6 verliest hij zijn dame en na 33...Kf8 34. Dxf6+ Ke8 35. Dg6+ zal dat ook snel gebeuren.