Zo geheimzinnig is dat methaan op Mars nu ook weer niet

Op 20 december verscheen in de wetenschapsrubriek een kort artikel over methaan op Mars. Het heeft mij enigszins verbaasd dat dat volgens de schrijver zo geheimzinnig zou zijn, want de abiotische oorsprong van deze methaan is al enige tijd bekend, en heeft spectaculaire analoge voorkomens op aarde.

Zoals op aarde en op Venus zal het gewoonste mineraal op Mars ook wel olivijn zijn, een mengkristal van Mg2SiO4 en Fe2SiO4. Olivijn verweert makkelijk, maar het FeO aandeel van de olivijn kan niet als een apart mineraal bestaan, dus dat oxideert tot magnetiet. Als er vrije zuurstof in de buurt is, is de herkomst van de benodigde zuurstof duidelijk, maar in een zuurstofloos milieu zoals op Mars moet de zuurstof door water en CO2 geleverd worden, die daardoor tot waterstof en koolstof worden omgezet. Deze twee vinden elkaar en vormen samen methaangas, een reactie die gekatalyseerd wordt door de kleine magnetietkristalletjes (Fe3O4) die bij de reactie worden gevormd.

Ook op aarde vindt deze reactie plaats. Aan de zuidkust van Turkije, zo’n 120 kilometer zuidwestelijk van Antalya, is op een olivijnhelling een kale plek in het bos waar een aantal methaanvlammen uit de bodem komen. De Turkse naam daarvan is de Yanartas (de steen die altijd brandt). Die methaanvlammen hebben al minstens 3.000 jaar gebrand, want er ligt een antieke Griekse havenstad genaamd Olympos vlakbij, waar op speciale dagen wedstrijden werden gehouden. De jongens moesten dan vanuit de stad met een gedoofde toorts naar die methaanvlammen rennen, waar ze de toorts konden aansteken. Wie als eerste met een brandende toorts terug kwam had gewonnen. Zou dat soms de oorsprong van de olympische vlam zijn?