Stijgen en dalen

Vier mogelijke bommen onder de beurs in 2015

Business chart line with rocket crashing down
Business chart line with rocket crashing down Foto iStock

De grootste vraag voor beleggers in 2015: wie buigt er in het komende jaar, de financiële markten of de reële economie? In jaar zeven na de financiële crisis krijgen beleggers te maken met ‘het gat’. De beurzen zijn al ver vooruitgelopen op het herstel van de economie. Er zijn kennelijk hoge verwachtingen van de economie van vlees en bloed.

Die reële economie zal die belofte nu moeten gaan inlossen. Doet zij dit niet, dan kunnen de beurzen terugvallen tot een niveau dat de werkelijkheid beter weerspiegelt dan nu. ‘Het gat’ tussen die twee zal hoe dan ook moeten worden gedicht – goedschiks of kwaadschiks. En als Amerika onderuit gaat, zo leert de geschiedenis, dan gaan wij mee.

Wat zijn de risico’s dat het allemaal fout gaat en de beurzen in 2015 een corrigerende tik krijgen?

Vier mogelijkheden:

1. Ruzie binnen de Europese Centrale Bank

De markt rekent er op dat de ECB in het eerste of tweede kwartaal zal overgaan op uitgebreide steunaankopen van leningen, waaronder wellicht ook staatsleningen. De centrale bank wil zijn balans vergroten met rond de 1.000 miljard euro, waarvan er met bestaande programma’s al zo’n 400 werd binnengehaald. De overige 600 miljard moet van bedrijfsleningen of staatsleningen komen.

Er dreigt echter een schisma binnen de bank, met Duitsland als belangrijkste tegenstander. Probleem is dat topman Mario Draghi al veel verwachtingen heeft gewekt. Mocht het programma niet doorgaan, dan zal dat op de beurzen tot turbulentie kunnen leiden – met name op de obligatiemarkt.

2. Crisis in de grondstoffenlanden en opkomende markten

Niet alleen de olieprijs is gekelderd, maar ook de prijzen van bijvoorbeeld koper of ijzererts. Veel grondstoffenlanden ondergaan het lot van Rusland, dat in de problemen is gekomen door de dalende olieprijs. Denk aan Brazilië, Australië, Venezuela, Zuid-Afrika of Nigeria.

Veel van deze landen zagen drie jaar geleden hun munten huizenhoog stijgen door de instroom van westers kapitaal en hoge grondstoffenprijzen. Nu die prijzen dalen, en westers kapitaal terugkeert naar huis, keert het tij. Het hangt sterk samen met het volgende risico:

3. De Amerikaanse centrale bank schroeft de rente te laat op

De verwachting is nu dat de ‘Fed’ in het tweede kwartaal zijn rente begint te normaliseren, nadat die vrijwel sinds het begin van de crisis op nul stond. Als de centrale bank daarmee treuzelt, bijvoorbeeld onder druk van de opkomende landen, dan is het risico dat de Fed achter de feiten aan gaat lopen: een te hoge economische groei en een aantrekkende inflatie.

Daar kan de markt van schrikken. Want een centrale bank die te laat is, moet dat later gaan inhalen met veel drastischer ingrepen.

4. Een crisis in China

In de zoektocht naar verklaringen voor de sterk gedaalde grondstoffenprijzen figureert China vaak. Het behoorde, met zijn explosieve economische groei, altijd tot de grootste afnemers. Is de Chinese economie sterker afgekoeld dan we denken? En wat doet dat met de opgeblazen vastgoedmarkt en de enorme schulden die daar zijn gemaakt?

In 2015 moet blijken of het land een zachte landing maakt. Of een harde. En dat laatste kan wereldwijd doorgalmen op de financiële markten.