Kim vraagt Zuid-Korea maar weer op de thee

Kim Jong-un doet maar weer eens een poging tot toenadering tot Zuid-Korea, na gedoe rond de hack van Sony. Of het deze keer wel werkt, is nog de vraag.

Zuid-Koreanen kijken in Seoul naar de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un tijdens zijn nieuwjaarstoespraak. EPA
Zuid-Koreanen kijken in Seoul naar de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un tijdens zijn nieuwjaarstoespraak. EPA

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un heeft gisteren zijn landgenoten en de rest van de wereld tijdens zijn nieuwjaarstoespraak verrast met een voorstel tot overleg op hoog niveau, een topontmoeting met de Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye incluis. „Er is geen reden geen besprekingen op het hoogste niveau te houden als de sfeer en de voorwaarden daarvoor aanwezig zijn”, zei Kim tijdens een vooraf opgenomen toespraak van een half uur in een met houten planken betimmerd zaaltje, gezeten voor de vlag van de Noord-Koreaaanse communistische partij.

Op welke voorwaarden hij doelde, liet hij in het midden. Zuid-Koreaanse functionarissen zeiden dat er valt te praten over de suggestie van Kim. Zuid-Korea stelde afgelopen maandag heropening van overleg met Noord-Korea voor over een aantal zaken. Onder meer over nieuwe herenigingen van familieleden die door de Koreaanse Oorlog begin jaren vijftig van elkaar afgesneden zijn geraakt.

Verzoeningsgezindheid na botsing

Kims voorstel lijkt in een vertrouwd patroon te passen: verzoeningsgezindheid tonen na een heftige aanvaring van het geïsoleerde land met de buitenwereld. In dit geval ging het niet om een nieuwe kernproef of beschietingen op doelen vlak over de grens met Zuid-Korea, maar om de botsing met de Verenigde Staten over de recente hackersaanval op het in Californië gevestigde filmbedrijf Sony Pictures. Dat had de woede van Pyongyang gewekt met de productie van de comedy The Interview, waarin Kim himself door bezoekende journalisten wordt vermoord. Sony trok de film vorige maand terug, maar verspreidde die na kritiek in de VS alsnog op bescheiden schaal online.

De FBI gaat ervan uit dat Pyongyang achter de hack door de mysterieuze ‘Guardians of Peace’ en aansluitende bedreigingen aan het adres van Sony zat, als het de film niet terugtrok. Noord-Korea heeft dat ontkend, al juichte het de hack toe als „rechtvaardig”. Niet alle deskundigen zijn van die lezing overtuigd. Volgens sommige experts zou het kunnen gaan om anderen die een appeltje met Sony hadden te schillen, zoals een voormalige medewerker van Sony.

President Obama heeft gedreigd met vergeldingsmaatregelen als onderzoek uitwijst dat Noord-Korea inderdaad schuldig is. De huidige commotie over The Interview komt voor het regime in Pyongyang ongelegen. De Veiligheidsraad van de VN beraadt zich er immers op om de suggestie van ernstige schendingen van de mensenrechten voor te leggen aan het Internationaal Strafhof. Die gesuggereerde schendingen werden eerder dit jaar door een VN-commissie uitvoerig gedocumenteerd.

Ook China is niet echt blij met Kim

De oude beschermheer van Noord-Korea, China, heeft daar tot dusverre nog geen stokje voor gestoken. Erg ingenomen met Kims koers is China toch al niet, in het bijzonder vanwege zijn nucleaire escapades. Veelzeggend is dat de Chinezen Kim – drie jaar na zijn aantreden – nog nooit in Beijing hebben uitgenodigd. Dat China (en Rusland) Kim zomaar in Den Haag zullen laten aanklagen is weliswaar nog altijd niet aannemelijk, maar feit is dat het regime in Pyongyang inmiddels geïsoleerder is dan ooit tevoren. Ook economisch blijft de toestand in eigen land precair.

Reden genoeg voor Kim en de zijnen om maar weer eens toenadering te zoeken tot Zuid-Korea. Hij verwees gisteren naar de „tragische” deling van het Koreaanse schiereiland en zei dat die niet langer kon worden getolereerd. Twee jaar geleden deed Kim dat overigens ook al eens en veel gebeurde er vervolgens niet. De laatste top van de leiders van de beide Korea’s dateert al weer van 2007, toen Kims vader Kim Jong-il de toenmalige Zuid-Koreaanse president Roh Moo-hyun verwelkomde in Pyongyang. Maar voordat president Park zich daartoe laat verleiden, zullen de Noord-Koreanen eerst concrete concessies moeten doen. Of de in eigen land als een God vereerde Kim al zo in het nauw zit dat hij daartoe bereid is, blijkt de komende maanden.