Kim heeft fikse ruzie met de VS, maar wil praten met Zuid-Korea

Leider Kim Jong-un heeft gisteren een top met Zuid-Korea voorgesteld. Is hij echt uit op verzoening?

Kim Jong-un bezoekt op Nieuwsjaarsdag een weeshuis in Pyongyang.
Kim Jong-un bezoekt op Nieuwsjaarsdag een weeshuis in Pyongyang. Foto Reuters

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un heeft gisteren zijn landgenoten en de rest van de wereld verrast met een voorstel tot overleg op hoog niveau, een top met de Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye incluis. „Er is geen reden geen besprekingen op het hoogste niveau te houden als de sfeer en de voorwaarden daarvoor aanwezig zijn”, zei Kim tijdens een opgenomen Nieuwjaarstoespraak van een half uur in een met houten planken betimmerd zaaltje, gezeten voor de vlag van de Noord-Koreaanse communistische partij.

Op welke voorwaarden hij doelde, liet hij in het midden. Zuid-Koreaanse functionarissen zeiden dat er valt te praten over de suggestie van Kim, die dinsdagavond nog in een filmpje op de Noord-Koreaanse televisie was verschenen in een nieuwe gedaante – als piloot in de cockpit van een vliegtuig. Zuid-Korea stelde maandag heropening van overleg met Noord-Korea voor over een aantal zaken. Daaronder de kwestie van nieuwe reünies voor familieleden die door de Koreaanse Oorlog van begin jaren 50 van elkaar afgesneden zijn geraakt.

Kims voorstel past in een vertrouwd patroon te passen: verzoeningsgezindheid tonen na een heftige aanvaring van het geïsoleerde land met de buitenwereld. In dit geval ging het niet om een nieuwe kernproef of beschietingen op doelen vlak over de grens met Zuid-Korea, maar om de confrontatie met de VS over de hackersaanval op het filmbedrijf Sony Pictures. Pyongyang is woedend over het uitbrengen van de fictieve komische film The Interview, waarin Kim door bezoekende journalisten wordt vermoord. Sony trok de film vorige maand terug maar verspreidde die na kritiek in de VS alsnog op kleine schaal.

Volgens de Amerikaanse FBI zit Noord-Korea achter de aanval op en bedreigingen tegen Sony. Pyongyang heeft dat ontkend, maar de hackersaanval wel „rechtvaardig”. Niet alle deskundigen zijn ervan overtuigd dat de digitale inbraak bij Sony in opdracht van de regering geschiedde, zoals onder meer het Britse weekblad The Economist berichtte. Sommigen zeggen dat het ook om een wraakactie kan gaan van bijvoorbeeld een ex-werknemer van Sony.

President Obama heeft gedreigd met vergeldingsmaatregelen als onderzoek uitwijst dat Noord-Korea inderdaad schuldig is. De commotie over The Interview komt voor het regime in Pyongyang ongelegen. De VN-Veiligheidsraad beraadt zich op de suggestie ernstige schendingen van de mensenrechten, die eerder dit jaar door een VN-commissie uitvoerig werden gedocumenteerd, voor te leggen aan het Internationaal Strafhof.

De oude beschermheer van Noord-Korea, China, heeft daar tot dusverre nog geen stokje voor gestoken. Erg ingenomen met Kims koers, met name op nucleair gebied, is China toch al niet. China heeft Kim, drie jaar naar zijn aantreden, nog niet in Beijing uitgenodigd. Het regime in Pyongyang is geïsoleerder dan ooit tevoren. Ook economisch blijft de toestand in eigen land precair.

Reden voor Kim en de zijnen om maar weer eens toenadering te zoeken tot Zuid-Korea. Hij verwees gisteren naar de „tragische” deling van het Koreaanse schiereiland en zei dat die niet langer kan worden getolereerd. Twee jaar geleden deed Kim dat ook al eens en veel gebeurde er vervolgens niet. De laatste top van de leiders van de beide Korea’s dateert van 2007, toen Kims vader Kim Jong-il de toenmalige Zuid-Koreaanse president Roh Moo-hyun ontving in Pyongyang. Maar voor president Park zich daartoe laat verleiden, zal Noord-Korea concrete concessies moeten doen. Of de in eigen land als een god vereerde Kim al zo in het nauw zit, dat hij daartoe bereid is, blijkt de komende maanden.