Harmonieus verklankte goede bedoelingen

Ensemble van Syrische vluchtelingen tijdens de generale repetitie van het Nieuwjaarsconcert in Amsterdam.
Ensemble van Syrische vluchtelingen tijdens de generale repetitie van het Nieuwjaarsconcert in Amsterdam. Foto ANP

Door bezuinigingen bij de VARA moest het Nieuwjaarsconcert van het Nederlands Blazersensemble het deze editie met een kleiner budget doen – ditmaal dus geen hoogzwevende musici in het Concertgebouw. Maar kleinschalig kon ‘Oost West thuis niet best’ toch nauwelijks genoemd worden: met gearrangeerde fragmenten van Mahlers titanische Achtste symfonie werd het programma ‘orgelend’ geopend en afgesloten.

Was dit het meest geëngageerde nieuwjaarsconcert dat hoboïst en artistiek leider Bart Schneemann in 26 jaargangen met het NBE presenteerde? Schneemann noemde de Achtste de ‘symfonie van de liefde’ en riep op tot verbroedering met 21 miljoen vluchtelingen: „We hebben de morele plicht de hand om deze mensen te slaan.”

Dit kan bij een gratuit appel blijven, maar het NBE durft risico’s te nemen en wil „maximaal inclusief” zijn. Dus klonken niet alleen Purcell en Sollima en een grenzeloos swingende bastrombonist Brandt Attema, maar werden ook musici uit Nederlandse asielzoekerscentra op het podium uitgenodigd.

Zo werd na de Mahleriaanse opening (‘Gloria sit Patri Domino’ in zeer effectief arrangement van Willem van Merwijk) Mali chugul bil soug ingezet door een wat onwennig ensemble van gevluchte musici uit Syrië, die vervolgens plaatsnamen op een stellage ingericht als woonkamer. Rapper Alec Slesarenko (17), vluchteling uit Kazachstan, hield een pleidooi voor het legaliseren van minderjarige vluchtelingen en rapte Zo naïef, waarbij zijn wankele intonatie door de blazers liefdevol werd opgevangen.

Vertederend waren wederom de jonge compositiewinnaars. Annegreet Silvius (16) wilde in oorlogstijd de harten muzikaal verbinden en schreef het zoete lied Dichtbij. Het aandoenlijke Our Souls van zanger en ukelelespeler Simo van de Vosse (16) ging over de vraag waarom we niet in de wilde natuur leven maar in saaie huizen. De interessantste inbreng kwam van de getalenteerde trombonist Pelle van Esch (12). Het eerste deel van Orphan laat middels piccolo, trom en Disney-achtige filmharmonieën horen „hoe leuk het Nederlandse kind het thuis heeft”, waarna een treurende trombonemelodie het lot van een Indiase wees verklankt. Tegen het slot keert het Disneythema terug: de wees heeft een Nederlands tehuis gevonden.

Tegen zoveel harmonieus verklankte goede bedoelingen is geen cynicus opgewassen. En inmiddels weet het NBE hoe je met een minimum aan geklets een diverse muzikale stoet van hoog niveau presenteert – al is een scheve schaats onvermijdelijk, getuige dit jaar de tenenkrommende schooltoneel-intermezzi op het geplaybackte Hazeslied Ik ben daar. De koorfinale was onweerstaanbaar: Mahlers Achtste werd hervat door een dudukspeler, waarna, koren van onder meer daklozen en vluchtelingen enthousiast bijvielen.