Afscheid van Trouw

Trouw aan de Wibautstraat, de ‘beste club van Amsterdam’, gaat dicht. Voor veel muziekliefhebbers gaat iets groots verloren.

De woorden die voorkomen in artikelen over Trouw, zijn vrijwel altijd dezelfde. Magie. Huiskamersfeer. Familiegevoel. Liefhebbers. Menig bezoeker fronst er inmiddels de wenkbrauwen van.

Maar probeer maar eens te vertellen over de club die op vele lijsten wordt geroemd als beste club van Amsterdam, ja, zelfs als een van de beste clubs ter wereld, zonder in die clichés te vervallen. Het ‘Trouwgevoel’, dat laat zich moeilijk in woorden vatten.

Morgen wordt er voor de laatste keer gedanst in het pand op de Wibautstraat waarin vroeger de gelijknamige krant huisde. Maandag arriveren de eerste bulldozers, die de club annex restaurant en expositieruimte moeten omvormen tot een studentenhotel. Na vijf jaar is Trouw ten einde. Kaarten waren de afgelopen maanden binnen een paar minuten uitverkocht.

„Als je het verschil tussen Trouw en Armin van Buuren in de Heineken Music Hall moet uitleggen, kom je al snel in de problemen”, zegt Trouw-oprichter Olaf Boswijk (36). „Want uiteindelijk is het allebei keiharde muziek op een vierkwartsmaat waar mensen op uit hun dak gaan. Maar er is een nuanceverschil. Trouw is een organisatie die werkt vanuit een eigen passie. Daar doen we zo min mogelijk concessies aan. We willen mensen deelgenoot maken van het eten, de muziek en de kunst waar wij van houden.”

Op muzikaal gebied gebeurde er veel tussen de muren van het oude krantengebouw. De mogelijkheden van elektronische muziek werden er verkend, zoals onlangs in een verrassende live jamsessie tussen onder meer de Duitse producer Henrik Schwarz en de Noorse jazzmuzikant Bugge Wesseltoft; of in een elektronische variant van Canto Ostinato van Simeon ten Holt, in samenspel met harp. Voor veel lokale artiesten – Job Jobse, Elias Mazian – was Trouw een podium. Als zogenoemde residents programmeerden ze hun eigen avonden, waarbij veel ruimte was voor experiment. Steeds vaker draaiden ze zelf urenlang achter elkaar; het Trouwpubliek had daar het geduld voor, liet technoproducer Joris Voorn zich ontvallen.

Dat het aansloeg, blijkt wel uit de lange rijen voor de club, waarin niet alleen Amsterdammers, maar mensen van over de hele wereld stonden. Technotoeristen, noemt Boswijk ze. De 24-uursvergunning, die de club in 2013 van de gemeente kreeg om dag en nacht open te kunnen zijn, hielp een handje bij die internationale faam. „Amsterdam neemt deze muziekscene serieus”, zegt Boswijk. „Op een gegeven moment heeft de gemeente, en vooral burgemeester Van der Laan, gezien: wat Trouw doet, dat betekent wat voor de stad.”

Paradoxaal deurbeleid

Een willekeurige avond: de rij is lang en kronkelt zigzaggend over de brede stoep van de Wibautstraat. De lucht is kil en donker. Wachtenden schuifelen langzaam richting de doorbitch, die het lot van hun avond in handen heeft. Ja of nee.

Het deurbeleid van de club is paradoxaal: mensen worden geweigerd vanwege een verkeerd shirtje, zodat in de club ‘iedereen zichzelf kan zijn’. Maar af en toe nee zeggen hoort erbij, zegt Boswijk, om de vrije cultuur te beschermen. „Mensen zijn dronken, hebben te veel drugs gebruikt of kleren aan waardoor je weet dat ze de hele avond kijken in plaats van deelnemen. Het is geen geheim dat we liever geen groepen mannen in pak hebben. Want over het algemeen zijn dat niet de mensen die zich laten gaan op de dansvloer.”

Eenmaal binnen zijn de kou en de rij snel vergeten, de rest van de wereld glijdt als vanzelf van iedereen af. Er is muziek en er zijn mensen. Vol geluid in een uitgewoonde ruimte, verlicht door een kenmerkend systeem van knipperende gekleurde buizen.

De essentie van uitgaan, volgens Boswijk: in het moment zijn. Zijn wie je wilt zijn. Dansen omdat je deel wilt uitmaken van de avond; het publiek heeft een actieve rol. Van de muziek genieten. Voorverkoop hoort daar eigenlijk niet bij – dat gaat ten koste van de spontaniteit. Foto’s maken ook niet, daardoor zijn mensen bezig met poseren, met uiterlijk. Sinds vorig jaar worden er dan ook geen foto’s meer gemaakt in de club.

En nu is het klaar, het project dat alle dromen van Boswijk heeft overtroffen maar tegelijkertijd het moeilijkste was wat hij ooit deed. Een mooi compliment kreeg hij zojuist van een bezoeker die naar Sao Paulo is verhuisd. Hij kwam hem de plaat Stillness van Sergio Mendes and Brasil '66 brengen, om hem te bedanken voor de jaren trouw. „Hij zei: Trouw heeft mij geleerd waar ik van hou.”