Vuurwerk-o-nomics

epa04347680 Spectators watch fireworks of the Pyro Games competition in Magdeburg, Germany, 09 August 2014. Pyrotechnician compete against each other for the best rocket show. EPA/JENS WOLF

Vuurwerk is letterlijk een hot topic dit jaar: het afsteken is korter toegestaan dan voorheen, zeker 32 gemeenten stellen vuurwerkvrije zones in rondom ziekenhuizen en kinderboerderijen en de afgelopen jaarwisseling verliep ook niet bepaald rustig.

Hoeveel wordt er eigenlijk verkocht, en zit Nederland nog wel te wachten op het jaarlijkse knalfestijn? NRC Q zocht het uit.

Vuurwerk is minder populair, maar niet echt minder verkocht

In 2013 gaf 21,3 procent van de huishoudens aan vuurwerk te kopen, blijkt uit cijfers van marktonderzoeker GfK. In 2001 lag dit aantal nog op 27,8 procent van de Nederlandse huishoudens, een daling van 6,5 procentpunt.

Maar de industrie merkt daar niet zo veel van. Volgens cijfers van Branchevereniging Pyrotechniek Nederland (BPN) werd er vorig jaar voor 65 miljoen kilo legaal vuurwerk gekocht in Nederland. Dat is evenveel als in 2012 en zelfs 2 miljoen kilo meer dan in 2001. Een kleiner deel van de bevolking koopt dus collectief meer vuurwerk dan begin deze eeuw.

Het volume piekte even halverwege het vorige decennium tot en met net voor de crisis, maar verder gaat het dus best prima met de verkoop van knallers.

Een niveau hoger is hetzelfde beeld zichtbaar. Uit CBS-cijfers blijkt dat de import van vuurwerk het afgelopen jaar daalde.

Het is dé seizoensbranche om te pieken…

Vuurwerk mag sinds maandag weer verkocht worden. De opbrengst na één dag is naar schatting 25 miljoen euro. Harde omzetcijfers zijn er overigens niet, maar volgens schattingen van de Branchevereniging Pyrotechniek Nederland was 2009 het topjaar - in dit jaar gaf de Nederlander circa 76 miljoen euro uit. Volgens de vereniging was het eindtotaal in 2013 67 miljoen euro.

…met een hoop tegenstanders

Zo’n 21 procent van de Nederlandse huishoudens zegt zelf vuurwerk af te willen steken, maar er resteert een (steeds groter wordende) groep mensen die minder blij is met het eindejaarsgeknal. Bij het Meldpunt Vuurwerkoverlast - een online initiatief van twintig lokale GroenLinks-fracties - kwamen in een week tijd ruim 28 duizend meldingen van overlast binnen. Vorig jaar ontving het meldpunt bijna 90 duizend klachten.

NRC Q zette de meldingen tot en met dinsdag 30 december per gemeente op een rij. Vooral in zuidelijke gemeentes als Werkendam, Sint-Michielsgestel en Terneuzen zijn er erg veel klachten.

Daarnaast bevindt een deel van de “vuurwerk-o-nomics” zich in het illegale circuit. Te zware knallers uit het buitenland bijvoorbeeld. Het Openbaar Ministerie (OM) neemt verboden vuurwerk in beslag en publiceert deze aantallen in zijn Vuurwerkbarometer. Tot en met deze week - week 51 - nam het OM al bijna 34 duizend kilo vuurwerk in beslag.