Voor deze gevallen topmannen was 2014 niet hun beste jaar

Beeld Mad Men

Bedrijf in de problemen? Offer de topman en lanceer een nieuwe. Wie de verlosser is, maakt niet zo gek veel uit.

Het gaat om het “signaal” en het “momentum”, zegt Jan Adriaanse, hoogleraar ‘Turnaround Management’ aan de Universiteit Leiden. Het vervangen van de topman suggereert: we hebben een serieus probleem. En de vervanger – vaak gezien als iemand “met allerlei superkrachten” – gaat het oplossen.

Ook dit jaar vielen er topmannen:

Jean-Pierre Bienfait

Jean-Pierre Bienfait was bestuursvoorzitter van Estro, het grootste kinderopvangbedrijf van Nederland. Het ging failliet en maakte een doorstart.

Bienfait (51) mocht aanvankelijk blijven, maar trad in september toch af. Door de “onrust en commotie” na het - zo bleek- zorgvuldig voorbereide flitsfaillissement. Vrijwillig, naar eigen zeggen. Maar ook omstreden: kort voor het faillissement van Estro ontving hij twee bonussen. Bij elkaar 66.000 euro. Inmiddels heeft hij het geld teruggestort.

Frank de Moor


Er is wél een duidelijk verschil tussen Dolcis, Invito en Manfield, alle drie van het retailimperium Macintosh, zei bestuursvoorzitter Frank de Moor (52). Macintosh had toen net “een van haar slechtste jaren uit haar geschiedenis” beleefd. Niet zo gek, vonden critici, de schoenenketens lijken te veel op elkaar. Maar de Belgische De Moor zag zelf dus wel veel verschil. Toch trad hij in april terug, zodat een opvolger dat verschil nog “helderder” kan maken.

Camiel Eurlings


Hij is de kortst zittende en jongste gevallen topman van allemaal: de 41-jarige Camiel Eurlings. Na zestien maanden leidinggeven aan de Nederlandse tak van het Frans-Nederlandse Air France-KLM was hij per direct weg. Eurlings had het niet makkelijk met KLM. Maar op hem zelf was ook kritiek: hij zou te onzichtbaar zijn geweest en had als nieuwkomer bovendien geen ‘blauw hart’.

Nico de Vries

De aankondiging van zijn vertrek kwam een dag na het uitlekken van een vernietigend analistenrapport van zakenbank Kempen & Co. Een “tikkende tijdbom” werd bouwbedrijf BAM daarin genoemd. De 63-jarige De Vries, die 38 jaar voor BAM werkte, heeft “in goed overleg” met de commissarissen besloten met pensioen te gaan, zo meldde het bedrijf.

Jurgen van Breukelen

Hij was helemaal niet aangesteld als crisismanager – maar sinds zijn aantreden eind 2012 deed Van Breukelen haast niet anders. De 45-jarige topman, die nooit ergens anders werkte dan bij KPMG, hield stand, dwars door alle schandalen heen. Tot hij persoonlijk verwikkeld bleek in weer een nieuwe affaire. In mei stapte hij op.

Theo Bruijninckx

De ene na de andere winstwaarschuwing moest topman Theo Bruijninckx (53) van Ballast Nedam afgeven. Maar eind februari was er een andere boodschap: Bruijninckx treedt af. “Het is prima zo. Zowel voor de club als voor mijzelf” – hoewel zijn club op dat moment nog geen opvolger had gevonden en Bruijninckx nog geen nieuwe baan.

De houdbaarheid van topmannen

Wat is de houdbaarheid van een bestuursvoorzitter? De Nederlandse topman houdt het in ieder geval een stuk minder lang vol dan zijn buitenlandse collega’s. Gemiddeld zeven jaar zijn ze in Nederland de baas, blijkt uit onderzoek van hoogleraar corporate governance Mijntje Lückerath van Tilburg University. De topmannen van toonaangevende Amerikaanse bedrijven zitten daar gemiddeld al bijna tien jaar, blijkt uit de laatste gegevens van Amerikaanse onderzoeksgroep The Conference Board.

Dat gemiddelde loopt zowel internationaal als in Nederland iets op. Zo was de de gemiddelde Nederlandse termijn een jaar eerder nog ruim zes jaar. “Op leiders van grote bedrijven wordt steeds meer gelet”, zegt Janka Stoker, hoogleraar leiderschap aan de Rijksuniversiteit Groningen. “Ze moeten een voorbeeld zijn.”

En als dat voorbeeld zélf in opspraak raakt, is het tegenwoordig helemaal snel afgelopen, zegt Stoker.

“Het is sneu voor zo’n leider, maar het is niet meer zo relevant of die ophef nou terecht is of niet. De leider stapt op om het imago van het bedrijf te redden.”