Groei van brievenbus-bv’s in Nederland vlakt af

DNB ziet firma’s uitwijken naar buitenland.

3.545 miljard euro. Dat was in 2013 de som van de inkomende en uitgaande geldstromen van de vele duizenden brievenbusmaatschappijen die Nederland telt.

Dat blijkt uit cijfers die De Nederlandsche Bank (DNB) gisteren heeft uitgebracht over de ‘bijzondere financiële instellingen’, zoals ze officieel heten. Volgens tellingen van DNB heeft Nederland 14.400 van deze brievenbusfirma’s.

Het balanstotaal van deze BFI’s is in 2013 met 5 procent, 156 miljard euro, toegenomen ten opzichte van het jaar ervoor. Dat betekent dat de groei terugvalt. In de jaren vóór 2013 – in 2011 en 2012 – groeide de som van inkomende en uitgaande geldstromen nog met respectievelijk 298 miljard (10 procent) en 234 miljard (7 procent). Dat de geldstromen minder hard groeien, is volgens DNB te verklaren door de verhuizing van brievenbusfirma’s naar andere landen. Hoeveel er zijn vertrokken, kon de DNB-woordvoerder niet zeggen.

In de wereld die schuilgaat achter de brievenbusmaatschappijen draait alles om belastingontwijking. Multinationals hebben vennootschappen in allerlei landen buiten het herkomstland die ervoor zorgen dat zij over tientallen miljarden euro’s geen (of weinig) belasting betalen. Via fiscale sluiproutes kunnen zij hun winsten naar andere landen doorsluizen, en zo de fiscus ontwijken. De laatste jaren liggen dergelijke constructies, ondanks het feit dat ze legaal zijn, zwaar onder vuur.

Nederland wordt regelmatig weggezet als belastingparadijs voor het internationale bedrijfsleven, vanwege het aantrekkelijke fiscale klimaat en de soepele opstelling van de Belastingdienst. Een van de onderscheidende aspecten die Nederland te bieden heeft, zijn tax rulings: de mogelijkheid voor bedrijven om vooraf afspraken met de fiscus te maken, waarbij wordt vastgelegd over welk deel van de winst belasting is verschuldigd. Behalve in Nederland vestigen multinationals zich graag in het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland en Luxemburg.

Eenderde van de brievenbus-bv’s in Nederland behoorde in 2013 tot Amerikaanse ondernemingen. Zo’n 15 procent behoorde tot concerns uit het Verenigd Koninkrijk. Het aandeel van de brievenbusfirma’s uit opkomende economieën is toegenomen van 4 procent in 2009 naar 9 procent in 2013.