Dit had je in 2014 moeten horen

Even een paar uur géén muziek geluisterd het afgelopen jaar? Dan mis je zomaar een paar goeie platen. Gelukkig zijn er eindejaarslijsten: de boodschappenlijsten voor je oren.

Adam Granduciel (The War on Drugs)

Tijdens het schrijven van deze woorden staat de laatste plaat van Moodymann aan. En op flink volume. Dat album is van februari al, maar helemaal nieuw voor mij. Je mist namelijk weleens nieuwe muziek, ook al is het je werk om alles bij te houden. Sterker: je mist meer dan je kunt luisteren. Hoe blijf je toch een beetje bij?

Eindejaarslijstjes! Die hiërarchische opsomming van alle muziek die het afgelopen jaar de moeite waard was geeft je de kans alles en iedereen weer in te halen. Professionele muzieknerds hebben het afgelopen jaar met lieslaarzen en mondkapjes de beste platen met schepnetjes uit het muziekmoeras gevist. Tussen de eindeloze stroom bagger zaten net die briljante platen die je nu nog mooi even kunt meepikken. Daarom hoef je dus zelf de modder niet in, want dat doen anderen voor je aan het eind van elk jaar. Als eindejaarslijstjes nog niet bestonden, dan zou iemand ze moeten uitvinden.

Goed goed, er is best iets tegen lijstjes in te brengen. Ten eerste maakt het een beetje een wedstrijd van muziek, van kunst. Je kunt je afvragen of Typhoon wel te vergelijken is met Beck, of Mozart met Flying Lotus. Dat slaat natuurlijk nergens op. Ook is er het risico dat de gezamenlijke muziekpers zo wel heel erg inzoomt op een paar platen, en natuurlijk ook nog die platen waarvan ze bij elkaar hebben gelezen dat er lovend over werd geschreven. Het grootste nadeel is dat veel platen gewoon meer tijd nodig hebben om te groeien, om aan je te hechten. Sterker: langzaam ontstekende muziek is vaak de beste, daar ga je stap voor stap in wonen.

Aan de andere kant, muziekjournalisten worden er ook voor betaald om een bepaalde vorm van kwaliteit te herkennen. Dat maakt hun eindejaarslijsten vooral boodschappenlijstjes voor je oren, waarmee je zonder risico naar je lokale streamingdienst kan. Je hoeft niet meer de halve Free Record Shop-inboedel af te luisteren om net dat ene pareltje te ontdekken: je neemt gewoon de bovenste helft van een paar jaarlijstjes en je bent helemaal op de hoogte.

Maar dan ben je er nog niet. Want welke eindejaarslijstjes dan? De één heeft Alt-J bovenaan, de ander The War on Drugs, weer een ander U2. Om dat op te lossen maakten we van elf goede muzieklijsten één complete (nou ja) eindejaarslijst van 2014: nrc.next’s Lijst der Lijsten. Het zijn de toplijsten van drie Britse media (The Guardian, NME en Q), vier Amerikaanse (Rolling Stone, SPIN, Stereogum en Pitchfork) en vier Nederlandse (OOR, De Volkskrant, Noisey/Vice en 3voor12). Van elke lijst kreeg de nummer één tien punten, de nummer 2 negen punten enzovoorts. Dat leverde een ranglijst van 206 albums op, waarvan hier de top-25. De lijstjes van onze eigen recensenten vind je ook op deze pagina. Die zijn ook meegeteld.

Slingers, violen, alles

De nummer één is al snel duidelijk: The War on Drugs’ Lost in the Dream staat met stip en slingers en violen en alles bovenaan. „Een album dat zich ontvouwt als een woestijnrit met de constante dreiging van zwaar weer”, schreef Jan Vollaard in deze krant. En hij is niet alleen, want die plaat werd in vier lijsten als beste van het jaar bestempeld. De nummer twee, rapduo Run the Jewels, haalde met hun plaat Run the Jewels 2 twee keer pole position, bij de twee gerespecteerde Amerikaanse blogs Stereogum en Pitchfork. Zangeres FKA Twigs is de meest genoemde: zij is de enige die in elke meegetelde lijst staat, hoewel bij niemand op één. Typhoon staat daarentegen maar op drie van de elf lijsten, logisch voor een Nederlandse act, maar wel meteen twee keer op nummer twee: OOR en 3voor12, en één keer op één, in De Volkskrant, en dus hoog in deze lijst.

Waar zijn de echte hits eigenlijk?

Wie het afgelopen jaar de radio weleens heeft aangezet mist wel wat namen. Waar is bijvoorbeeld Ed Sheeran, die al weken niet van de nummer één in de album top honderd is af te krijgen? Of Ariana Grande, Avicii of Pharrell? Die brachten allemaal succesvolle platen uit in 2014. Je vindt hier ook geen Pitbull, Katy Perry, Hozier of Dotan. En al helemaal geen One Direction. Zelfs de enige twee platina-verkopende artiesten dit jaar Taylor Swift en Sam Smith eindigden laag. Waar dat aan ligt? Over smaak valt blijkbaar toch te twisten.

Om niet net te doen of er alleen maar recensentenmuziek bestaat, vind je op deze pagina ook het toplijstje van wat dit jaar het meest is beluisterd op Spotify.

Over Spotify gesproken: natúúrlijk vind je de gehele Lijst der Lijsten (voor zover beschikbaar - we kijken naar jullie, Taylor Swift en Thom Yorke) ook op Spotify. Die kun je mooi aanzetten tot eind 2015.