Alle muziek van dit jaar in vier minuten

Geen tijd voor álle leuke nummers van 2014? Luister naar mashup-artiesten dj Earworm en Daniel Kim. Pharrell, Meghan Trainor, Frozen en Taylor Swift, en je hoort ze allemaal.

beeld Peter Lipton

Een dag nadat dj Earworm, ofwel Jordan Roseman, zijn nummer ‘United State of Pop 2014’ op YouTube plaatste hadden al meer dan vijf miljoen mensen de video bekeken. „Wauw”, reageert hij verrast vanuit zijn studio in San Francisco. Roseman is een zogeheten mashup-artiest, hij combineert en synchroniseert twee of meer verschillende muzieknummers tot een nieuw nummer. Dat doet de muzikant/producer/dj al vanaf 2005. Sinds 2007 plaatst hij deze ook op YouTube. Met succes, zo’n 151 miljoen mensen bekeken zijn video’s al.

Vooral Rosemans jaarlijkse collage van de 25 grootste hits van het jaar volgens de Amerikaanse Billboard-hitlijst, de United State of Pop, wordt goed bekeken. Volgens The Guardian komt dat doordat hij perfect de sfeer van het afgelopen jaar samenvat. Voor Roseman stond muzikaal 2014 in het teken van individualisme en eigenwaarde. Het is geen wonder dat nummers als ‘Shake it Off’ van Taylor Swift en Meghan Trainors ‘All About That Bass’ prominent aanwezig zijn in de vier minuten durende mix.

Mashups zijn een traditie geworden

Mashups zijn niet meer de obscure knutselprojecten van muziekliefhebbers op een zolderkamer. Artiesten als de Franse dj Madeon of de Duitse Ben Stiller trekken tientallen miljoenen luisteraars met hun jaarlijkse muziekcollages. De teaser van de nieuwe Star Wars-film trok in vergelijking een kleine dertien miljoen views. De mashup als muzikale terugblik is een gevestigde traditie die past naast alle obligate jaarlijstjes en collages die vanaf eind november verschijnen.

Voor Daniel Kim gaat het maken van een mashup vooral om al het ‘lekkers’ van het afgelopen jaar bij elkaar te prakken op één heerlijke hoop. Op 15 december publiceerde hij zijn jaarlijkse Danthology op YouTube. Kim’s fascinatie voor mashups komt voort uit een obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis waarmee de regisseur/muzikant/dj sinds zijn jeugd worstelt, vertelt hij. De energieke Canadees had geen geduld voor lange muzieknummers, hij wilde meteen het beste stuk beluisteren. „Aangezien ik sinds kinds af aan worstelde met verveeldheid, probeer ik nu alles zo kort en zo aantrekkelijk mogelijk aan anderen te presenteren”, zegt Kim. De muzikant ziet popnummers als zoete snacks: het refrein van ‘Happy’ is de witte crème in een Oreo-koekje en die van ‘Let it Go’ (uit Disneyfilm Frozen) de chocolade op een moorkop. En Kim wil het allemaal in één keer eten.

Geen contact met de rechthebbenden

In het maken van een mashup gaat veel tijd zitten. Roseman noemt het zijn „end of year madness”. Begin november legt hij al zijn werk als producer neer om te beginnen aan zijn ‘United State of Pop’. Hij begint met het analyseren van de toonsoort en het tempo van de nummers. „En dan is het wachten op de magie.” Die kwam dit jaar niet, geeft Roseman toe. „Maar de tijd staat natuurlijk niet stil.” De hoeveelheid elektronische dansmuziek in de top-25 best beluisterde singles neemt al jaren af. Dat maakt het moeilijker om liedjes met elkaar te verweven, legt hij uit. Uiteindelijk vond Roseman het motief van zijn mashup in Taylor Swift’s ‘Shake it Off’ en ‘Talk Dirty’ van R&B-zanger Jason Derulo. Vervolgens rangschikte hij de 25 nummers thematisch en op tekst. „Daarna wordt het werk intenser, technischer en saaier. De laatste week is geen fijne ervaring”, lacht Roseman. „Maar ik doe dit al tien jaar, hoe zou ik anders mijn tijd moeten besteden in november?”

Kim weet bijna precies hoeveel tijd hij kwijt is aan het maken van een ‘Danthology’: honderdtachtig tot tweehonderd uur (23 tot 25 volle werkdagen). „Idealiter begin ik in september al, maar dit jaar werd het door een vakantie en werk veel later.” Anders dan Roseman – die werkt met een hitlijst – zoekt de Canadees gedurende het hele jaar naar nummers die hij kan gebruiken voor zijn mashup. Dat geeft zijn ‘Danthology’ meer mogelijkheden om meer mixbare electropop als Sia met het nummer ‘Chandelier’ te gebruiken in het eindproduct.

Beide mashup-artiesten nemen geen contact op met de rechthebbenden op de muziek die ze gebruiken. „Dat zou veel te veel tijd kosten”, geeft Kim toe. Zijn video’s zijn tot nu toe nog nooit van YouTube afgegooid in verband met rechtenkwesties. Roseman: „Alle rechthebbenden weten volgens mij dat ik materiaal van ze gebruik. Dat mijn producties nog steeds online staan, beschouw ik als goedkeuring van hun kant.” De dj benadrukt dat hij geen geld probeert te verdienen, ondanks zijn vele kijkers: „Het is een grijs gebied op internet en ik wil proberen zo min mogelijk regels te overtreden.” Kim gaat desgevraagd niet in op een eventueel inkomen dat hij overhoudt aan zijn ‘Danthology’. Beiden houden er naast hun jaarlijkse mashups een muzikale carrière op na. Roseman brengt volgend jaar zijn eerste eigen popnummer uit, waarschijnlijk ook via YouTube en niet via een platenmaatschappij.

Taylor Swift zullen we wel terugzien

Het succes van dj Earworm zorgde er dit jaar voor dat hij ook de muziek voor ‘YouTube Rewind: Turn Down for 2014’ mocht verzorgen, het jaaroverzicht van het videokanaal. Kim probeert zich naast zijn carrière als regisseur en muzikant in te zetten voor kinderen met een obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis en werkt aan een zelfhulpboek. Die ambities krijgen na het uitkomen van de mashups weer de prioriteit.

Hoe de ‘Danthology’ en ‘United State of Pop’ er in 2015 uit gaan zien, weten beide heren nog niet. Al wil Roseman best wat voorspellingen doen over volgend jaar. „Hoewel ik er een hekel aan heb om mezelf te herhalen, denk ik dat we Taylor Swift volgend jaar weer terugzien. Dit keer met haar nummer ‘Blank Space’.” Hij verwacht dat ballads elektronische dansmuziek verder uit de hitlijsten zullen verdrijven. Volgens Roseman horen we volgend jaar de stoere hiphopkreten in popmuziek ook niet meer terug. „Het mag van mij persoonlijk allemaal wat harder worden, maar I go with the flow.”