Jij bepaalt wie het land wel en niet in mag

In de meeste games ben je een soldaat, spion, gangster of ridder, maar in Papers, Please op de iPad kruip je in de huid van een douanebeambte van een totalitaire staat. Dat blijkt uitdagender dan je misschien denkt.

Game-ontwikkelaar Lucas Pope kwam nogal eens in de rij voor de douane te staan, wat hem op het idee van een douanegame bracht. Het resultaat Papers, Please won tal van prijzen in 2013 en is er nu ook voor de iPad.

Dat had eerder mogen gebeuren, want de game lijkt wel gemaakt voor een tablet. Anno 1982 moet je immigranten al dan niet de totalitaire staat Arstotzka binnenlaten, en zo genoeg geld verdienen om je gezin te onderhouden. Dit doe je door diverse paperassen te vergelijken: paspoorten, verblijfsvergunningen, werkvergunningen. Op het grote touchscreen gaat het verschuiven van documenten heerlijk soepel; als je wilt kan dat zelfs met meerdere vingers tegelijk. Heb je een beslissing genomen over een immigrant, dan pak je je stempelset erbij en moet je het paspoort er precies goed onder leggen. Vervolgens plaats je met een stevige klik je ‘toegelaten’ of ‘afgewezen’.

Het werk als douanier is behoorlijk cognitief belastend, doordat er steeds meer regels bij komen, die je tegelijk moet onthouden. Uit welk land komt de immigrant? Komen de naam en het paspoortnummer overeen op de verschillende papieren? Denk je dat alles is gecontroleerd, dan tikt het spel je toch op de vingers omdat je het belangrijkste bent vergeten: de foto lijkt niet op de persoon die voor je staat. En net als je wat automatisme begint te ontwikkelen, besluit het regime om wat regels te schrappen.

Gaandeweg komen er ook steeds meer morele dilemma’s voorbij. Stuur je een vrouw weg als je net haar echtgenoot hebt toegelaten? Of laat je haar oppakken vanwege haar vervalste paspoort? Ook als je daar steekpenningen voor krijgt? Als je het geld hard nodig hebt om medicijnen te kopen voor je zieke zoon? Afhankelijk van de keuzes die je maakt, kun je op twintig verschillende eindes uitkomen.

Papers, Please is geen opwindende game. Het controleren van reisdocumenten neigt er zelfs naar saai te worden, zelfs als zich de contouren van een staatsgreep aftekenen. Maar dat is precies het idee: je komt écht in de schoenen van een douanier te staan. Weliswaar moet je lastige afwegingen maken, maar je hebt ook gewoon een stoffige ambtenaarsbaan. Laat je aandacht desondanks niet verslappen, want voor je het weet glipt er een zelfmoordterrorist langs de grens.