Voor hen had dit jaar al eerder voorbij mogen zijn: de 14 gevallenen van 2014

Secret Service agent aan de slag in Washington als Obama aan het winkelen is in een shopping mall. Afbeelding EPA/Dennis Brack / POOL

Het einde van het jaar is een typisch moment voor bezinning, reflectie en een terugblik op het afgelopen jaar. Niet iedereen zal dat met evenveel plezier doen. Een overzichtje van personen en zaken die 2014 met graagte achter zich zullen laten.

Februari:

Bill Cosby; toch niet de ideale huisvader?

Pa Huxtable goldt ooit als rolmodel in The Cosby Show. Niet alleen zette hij als respectabele arts en huisvader een voorbeeld, buiten de show om was hij niet te beroerd om zijn mening te geven over de Afro-Amerikaanse gemeenschap in de VS. Dat imago staat in schril contrast met geruchten over diens vermeende strapatsen, uit de periode van voor The Cosby Show. Cosby zou vrouwen hebben gedrogeerd en hen vervolgens seksueel misbruiken. Die geruchten doen al jaren de ronde, maar het imago van Cosby als familieman is altijd intact gebleven. Tot dit jaar.

In februari verschijnt een interview in Newsweek met twee vrouwen die beweren dat Cosby hen heeft misbruikt. De vermeende dader reageert echter niet en de zaak lijkt weer over te waaien. Tot oktober. Komiek Hannibal Buress maakt in die maand tijdens een show Cosby uit voor verkrachter:

“Jullie gaan vanavond weg en tikken op Google ‘Bill Cosby verkrachting’ in. Dat is niet grappig. Die shit levert nog meer resultaten op dan Hannibal Buress.”

Vrouwen die misbruikt zouden zijn door de komiek komen nu massaal naar buiten met hun verhalen. Team Cosby reageert met een flauwe meme-generator, die al gauw wordt gebruikt voor andere doeleinden #CosbyMeme.

Cosby ontkent de aantijgingen. Bij een interview met persbureau AP doet hij er het zwijgen toe om na afloop de interviewer vragen of dat fragment niet geschrapt kan worden. Dat is niet het geval:

Een aantal projecten bij CBS en Netflix met Cosby worden geschrapt, en ook een aantal liveshows gaan niet meer door. Eén zaak, uit 1974, is reeds door de politie onderzocht. Die zou echter verjaard zijn onder de wetten die toen golden (drie jaar). Nieuwe beschuldigingen blijven echter binnenstromen.

Wordt ongetwijfeld vervolgd in 2015.

Maart:

Samsom verliest zijn cool en daarmee ook de PvdA

Vorig jaar stond de PvdA-leider ook al in deze lijst. 2014 is het jaar geworden waarin het verzwakte leiderschap van Samsom de partij naar beneden heeft getrokken. Zo verlopen de Europese verkiezingen en de gemeenteraadsverkiezingen voor de PvdA beroerd. Zeker, in het Europees parlement behoudt de partij drie zetels, maar in percentages streeft de SP, de grote concurrent op links, de partij voorbij.

Pijnlijker zijn de gemeenteraadsverkiezingen: niet eerder in het bestaan van de PvdA is de uitslag zó slecht. Zelfs in Amsterdam - vanouds een PvdA-bolwerk - is de partij niet langer de grootste. Pieter Hilhorst, lijsttrekker in Amsterdam, stapt dan ook op. Samsom verklaart in een brief dat de afstraffing het gevolg is van het landelijke beleid en biedt zijn excuses aan.

Landelijk stapelen de incidenten zich op: in oktober stappen twee Turkse Kamerleden uit de PvdA-fractie nadat zij kritiek uiten op het integratiebeleid van PvdA-minister Asscher. Begin december verliest Samsom zijn ‘cool’ in een interview met de Telegraaf. En net voor Kerst stemmen compleet onverwacht drie Eerste Kamerleden van de PvdA tegen het beperken van de vrije huisartsenkeuze. Een kabinetscrisis dreigt, maar wordt ternauwernood afgewend.

Het politieke lot van Samsom hangt aan een zijden draadje. Wacht hij de provinciale statenverkiezingen af?

April:

Vak 410 en verantwoordelijkheid

Vuurwerk op het veld, een scheids die de wedstrijd moet stilleggen en een reeks vernielingen in de Rotterdamse Kuip á 66.000 euro. De bekerfinale tussen PEC Zwolle en Ajax moet een feestje worden maar zal vooral onthouden worden door het gedrag van een klein deel van de Ajax-aanhang, het beruchte Vak 410.

Vak 410 is een deel van de harde kern die jarenlang relatief ongestoord zijn gang kon gaan. De rellen in de Kuip staan namelijk niet op zichzelf; eerder dat seizoen waren leden van 410 betrokken bij rellen rondom wedstrijden tegen ADO Den Haag en SC Cambuur. Daarnaast blijkt een aantal 410’ers in de zware misdaad te zitten.

De politie ergert zich al jaren aan de net wat te knusse sfeer tussen het bestuur van Ajax en 410, waardoor adequaat ingrijpen uitblijft. Voormalig bestuurders van Ajax beweren later dat het niet zo knus is; 410 intimideert hen waardoor het wangedrag lange tijd gedoogd wordt.

De bekerfinale in de Kuip is echter de druppel. Alle leden van 410 zijn niet meer welkom bij de seizoensfinale tegen Heracles. Dit seizoen blijft het complete uitvak in de Kuip leeg als Ajax op bezoek gaat bij Feyenoord. Eén van de redenen: een ‘deel van Vak 410 kan de verantwoordelijkheid niet aan’, aldus wethouder Eric van der Burg (Sport).

Juni:

Het Spaanse elftal; you get a goal, you get a goal and you get a goal

En het zag er nog wel zo slecht uit voor Oranje op het WK. Het Nederlands elftal van bondscoach Louis van Gaal treft in de eerste ronde regerend wereldkampioen Spanje. Vier jaar eerder speelden de twee teams in de finale van het WK in Zuid-Afrika. Die verloren ‘we’.

De vooruitzichten zijn voor Nederland niet best. Van Gaal blijft tot op het laatst schuiven met de selectie en de verwachtingen voor Oranje zijn dan ook laag. Een makkie dus voor het Hispania van bondscoach Vicente del Bosque. Oud-bondscaoch Bert van Marwijk schrijft voor die match echter hoopgevende woorden:

“Spanje heeft misschien de beste spelers, maar a priori niet het beste team.”

En gelijk krijgt-ie. Spanje komt dankzij een strafschop van Xabi Alonso op 0-1, maar voor de rust weet Robin van Persie nog de gelijkmaker te maken. Wat er tijdens de rust in de kleedkamers is gebeurd zullen we nooit weten, Alleen dat Nederland daarna Spanje afdroogt in een sensationele wedstrijd waarbij het doelpunten regent. Op het einde staat er 5-1 op het scorebord. Vijf-één.

5pa1n herstelt niet meer van de nederlaag. Samen met de Engelsen en de Italianen verdwijnen de Iberianen roemloos van het WK.

Juli:

Greenpeace; put your money where your mouth is

Dat een goede naam te voet komt en te paard gaat, is een bekend gegeven. Ook Greenpeace heeft dat mechanisme afgelopen zomer weer eens mogen ervaren. De milieuorganisatie genoot vorig jaar na de overmeestering van het schip de Arctic Sunrise door Rusland en de detentie van de bemanning, volop sympathie van het grote publiek. Maar toen in juli bleek dat de Nederlandse campagnedirecteur Pascal Husting al sinds 2011 wekelijks het vliegtuig nam om te forenzen tussen Amsterdam en Luxemburg was het snel over met de goodwill.

Stafleden eisten het vertrek van Husting en vonden dat ook de internationaal Greenpeace-directeur Kumi Naidoo zich ‘op zijn positie beraden’ moest. Naidoo en Husting bleven echter gewoon zitten. Maar Husting neemt sindsdien wel de trein.

September:

Bono komt bij je thuis deze winter

En het leek U2 nog wel zo’n goed idee: installeer het nieuwe album voor niks op iTunes. 500 miljoen gebruikers werden zo wakker met Songs of Innocence op hun iPhone of tablet. Automatisch gedownload met de laatste update van Apple.

Lang niet iedereen zat te wachten op een Bono die ongevraagd in een playlist opduikt. En dat dan ook nog ten koste van de spaarzame MB’s op de smartphones (sla je foto’s dan op in de cloud, haha). De controverse ging niet meer over datgene waar het bij U2 om draait. Nee, geen goede doelen, maar muziek.

Beluister hier de nieuwe plaat van U2.

Twitter avatar tomhingleymusic Tom Hingley i tell you what Bono I will come round your house , shit in your letter box and then ask you to thank me

Een week later bood Bono namens de band zijn excuses aan. Misschien was het een beetje megalomaan, aldus de zingende zonnebril. Zelf voert hij als argument aan dat de band bang was dat hun nieuwe songs nooit gehoord zouden worden. Beetje onzinnig: de band toert nog veel en kunnen die nummers ook live brengen.

De prijzen voor de aankomende toer zijn overigens niet mals. De beste plekken in de Ziggodome kosten 265 euro, maar u komt dan wel zo dichtbij Bono dat diens iPhone aanraakbaar is. We willen hier verder niemand op ideeën brengen, heus niet.

September:

De iCloud blijkt zo lek als een mandje

De happening van 2014 was de fappening. Dankzij een lek vielen er uit een digitale wolk naaktfoto’s van filmsterren, modellen, zangeressen en de keeper van het Amerikaanse dameselftal. Allemaal hadden ze in goed vertrouwen pikante foto’s opgeslagen in de iCloud, de harde schijf van Apple die overal is. Die wolk was zeer veilig en niet te hacken, aldus Apple. Maar toen kwam de fappening.

Pikante foto’s van Jennifer Lawrence, Kate Upton en nog veel meer beroemdheden lekten na een hack uit en verschenen op de site 4chan. Eigen schuld, zo was de eerste reactie. Komiek Ricky Gervais op Twitter:

“Celebrities, make it harder for hackers to get nude pics of you from your computer by not putting nude pics of yourself on your computer.”

In plaats van passief te blijven en het bijvoorbeeld weg te lachen kozen de slachtoffers voor de aanval. Wat heeft een hacker immers te zoeken in een persoonlijk fotoalbum? Lawrence noemde het lek in Vanity Fair een ‘seksuele misdaad’ en Lena Dunham stelde dat:

“The ‘don’t take naked pics if you don’t want them online’ argument is the ‘she was wearing a short skirt’ of the web.”

Wat begon als iets puberaals eindigde zo in een discussie over privacy op het internet.

September:

White House down

Hoe The Secret Service het Witte Huis beveiligt is natuurlijk geheim. Maar wat geen geheim meer is, is dat de beveiligingsdienst er de afgelopen tijd een zootje van maakte. They had one job and they blew it.

Eind september slaagde een man erin om over het hek te klimmen, dat rond het Witte Huis staat, en het gebouw binnen te dringen. De Irak-veteraan kwam zelfs tot in de East Room, een grote ontvangstruimte. Hij droeg een mes bij zich op dat moment.

Kort na het incident ging het weer mis. The Washington Post wist te melden dat Obama ook nog in een lift had gestaan met een particuliere beveiliger die drie keer eerder veroordeeld was voor mishandeling. Hij had op dat moment een pistool op zak. De directeur van de beveiligingsdienst, Julia Pierson, moest uiteindelijk aftreden om de affaire. Tijdens een hoorzitting bleek bovendien dat het indringers dat jaar al vijf keer eerder was gelukt om door de beveiliging heen te komen. Sinds 2009 gebeurde het maar liefst zestien keer.

September:

KPMG; controleur verliest controle

Het accountantskantoor dacht waarschijnlijk in 2013 al het meest turbulente jaar ooit te hebben meegemaakt waarin de ene na de andere affaire met falende controles en omkoping de kop opstak - en hoopte vast op wat rustiger tijden. Tevergeefs. In het voorjaar bleek dat het accountantskantoor wordt verdacht van belastingfraude bij de bouw van het nieuwe hoofdkantoor in Amstelveen.

In mei stapte vervolgens topman Jurgen van Breukelen op omdat hij betrokken was bij een omstreden beleggersclub die jarenlang ruzie had met de gemeente Blaricum. En in het najaar volgde misschien wel de doodsklap: in een rapport concludeerde de Autoriteit Financiële Markten (AFM) dat KPMG van de vier grote accountantskantoren de slechtste kwaliteit levert. Zeven van de tien controles van jaarrekeningen werden beoordeeld als onvoldoende.

De firma maakte onlangs bekend 24 miljoen euro uit te trekken om de kwaliteit van de controle- en advieswerkzaamheden te verbeteren. Het terugkrijgen van je geloofwaardigheid; het mag wat kosten.

Oktober:

Henk Krol; misbruikte het subsidiepotje van de Gay Krant

Krol had begin dit jaar waarschijnlijk goede hoop dat 2014 het jaar zou worden van eerherstel. Moest hij in 2013 nog afscheid nemen van de Kamerbankjes als fractievoorzitter van 50Plus - het bleek dat hij als Gay Krant-hoofdredacteur verzuimd had pensioenpremies te betalen voor zijn personeel - afgelopen najaar maakte hij zijn comeback. Krol nam tijdelijk de plek over van Martine Baay-Timmerman.

Maar het pluche was amper opgewarmd of de beschuldigingen van fraude, oplichting en andere malversaties vlogen hem alweer om de oren. Hij zou subsidiegeld hebben gebruikt om openstaande rekeningen van zijn bedrijven mee te betalen, en website van 50Plus mee te hosten en een lezersonderzoek naar de Gay Krant waarvoor hij geld kreeg, werd nooit verricht. De stichting Vrienden van de Gay Krant liet dit najaar beslag leggen op de twee huizen van Krol en deed aangifte tegen hem wegens verduistering. In een ‘ikterview’ in nrc.next geeft hij toe dat hij ‘fouten heeft gemaakt:

“Als geen ander. Maar altijd in dienst van de goede zaak.”

Sinds deze maand neemt Krol definitief de plek over van Baay-Timmerman. De vraag is voor hoelang.

Oktober:

Gordon helpt Bram Moszkowicz de winter door

2013 was al geen goed jaar voor Bram Moszkowicz en 2014 ging het niet veel beter voor de in ongenade gevallen advocaat. Wegens een belastingschuld moest hij zijn statige kantoor aan de Gouden Bocht op de Herengracht inruilen voor een pand nabij Sloterdijk. U weet wel, dat troosteloze station waar een vertraging van 5 minuten al gauw voelt als een uur.

Een openbare veiling van diens inboedel volgt, maar wordt op het laatste moment afgewend dankzij hulp van zanger Gordon. Die geeft 15.000 euro om de beslaglegging op de ‘spulletjes’ van Moszkowicz te voorkomen.

In december blijkt dat broers Max en David nog geld van Bram krijgen. Dat was geen probleem, maar wel een interview dat Bram geeft bij Jeroen Pauw. Max Moszkowicz tegenover NRC Handelsblad:

“Pauw vroeg Bram: waarom heeft je familie je niet financieel geholpen om de veiling van je inboedel te voorkomen? Toen dacht ik: nu zal Bram wel het goede antwoord geven. Maar dat was niet zo. Bram zei: ik kan goed begrijpen dat mensen zich dat afvragen en ik kan ook begrijpen dat mensen zich dat blijven afvragen.”

“Dat was een misselijk antwoord omdat David en ik hem in 2013 ieder meer dan vijf ton hebben geleend. Als je dan nog publiekelijk suggereert dat je familie je heeft laten vallen, dan is dat canailleus gedrag. Als we hem dat geld niet hadden gegeven, was hij vorig jaar al kopje onder gegaan. Hij is te ver gegaan.”

Allicht dat de verkoop van Moszkowicz’s boek Maffiamaatje – zonder aanvankelijk co-auteur Leon de Winter - wat soelaas kan bieden.

Oktober:

Camiel Eurlings vliegt eruit bij de KLM

Afgaande op de foto’s had Eurlings het ontzettend naar zijn zin bij KLM. Maar achter de schermen viel dat nog maar te bezien. Half oktober werd plotseling bekend dat Eurlings per direct vertrok, of beter; moest vertrekken, gedwongen door de raad van commissarissen. Pas zestien maanden na zijn aantreden en al een half jaar voor het aflopen van zijn contract. Over de redenen lieten zowel KLM als Eurlings zich niet uit.

Maar in de wandelgangen waren allerlei speculaties te horen: Eurlings was geen geboren en getogen KLM’er, hij was niet zichtbaar genoeg, een lichtgewicht en vertoonde geen leiderschap. Opmerkelijk negatieve kwalificaties voor iemand die tot zijn overstap naar het bedrijfsleven als talentvol politicus louter positieve eigenschappen werd toegedicht.

Wat hij nu gaat doen, is nog niet bekend, maar het is duidelijk dat hij de laatste tijd alweer aan het voorsorteren is voor een andere baan. Hij zoekt de publiciteit weer op, onder meer als IOC-lid. Onkruid vergaat ook niet.

December:

PowNews & Onno Hoes: gevalletje pot verwijt de ketel

Met een knal eruit gaan. Dat moet omroep PowNed voor ogen hebben gehad als afsluiter van de laatste reguliere nieuwsuitzendingen begin deze maand. Die knal werd uitgedeeld aan Onno Hoes, inmiddels de oud-burgemeester van Maastricht. Met behulp van een verborgen camera werd Hoes er zogezegd bijgelapt terwijl hij een date had met de twintigjarige Robbie van Hasselt, die naar eigen zeggen het immorele gedrag van Hoes aan de kaak wilde stellen. Dat de jongen zelf meewerkte aan een uitlokkingsactie die wellicht ook amoreel zou kunnen zijn, zag Van Hasselt daarbij gemakshalve over het hoofd.

De hoop van het PowNews-team was ongetwijfeld dat iedereen en masse schande zou spreken van Hoes, wier handelwijze een burgemeester onwaardig was. Misschien rekende PowNews er wel op dat Hoes door zijn gemeenteraad aan de kant zou worden gezet. Er kleefden immers al een paar relletjes aan hem. En sommige opmerkingen die Hoes tijdens zijn date maakte, waren op zichzelf zeker ietwat pijnlijk.

Maar de gemeenteraad liet hem niet vallen, al steunde ze hem ook niet. En de ongetwijfeld gehoopte publieke verontwaardiging over Hoes bleef ook uit. In plaats daarvan werd PowNews en PowNed zelf onderwerp van discussie. NRC-columnist Bas Heijne noemde de actie van de omroep ‘moralisme zonder moraal’ en ‘fatsoensrakkerij zonder fatsoen’. Veel mensen vonden dat

Hoes vertrok evengoed, maar deed wel aangifte van smaad en laster. Hoes maakt grote kans een rechtszaak te winnen. Verschillende juristen noemden de inzet van een ‘lokhomo’ een ‘grove schending’ zijn privacy en ‘buitenproportioneel’. Misschien wordt 2015 voor Hoes dus wel het jaar van zijn glorieuze rentree. Premier Rutte heeft al gezegd dat Hoes ‘zeker kan terugkeren in het openbaar bestuur’.

December:

de Perdieping

Gevraagd worden als Nieuwspoortrapporteur, dat is niet niks. Het perscentrum in Den Haag vraagt elk jaar een prominente journalist om een maand lang de tijd te nemen een onderwerp verder uit te diepen - Joris Luyendijk deed het in 2010 en dat leverde het boekje Je hebt het niet van mij, maar… op. Dit jaar werd Perdiep Ramesar gevraagd. De 36-jarige journalist, die sinds 2007 voor Trouw schreef, zou een essay schrijven en dat ook voordragen in de Tweede Kamer.

Dat essay zette uiteindelijk zijn diepe val in. Begin november zou Trouw een voorpublicatie afdrukken, maar Ramesars chef voelde nattigheid. In het essay ging het onder andere over twee jeugdvrienden die door extremisme uit elkaar gedreven waren. Bestonden die mannen wel? De chef confronteerde Ramesar. Er lag inmiddels ook een lijst met 26 niet-traceerbare bronnen uit andere stukken, waar de (voormalige) sterverslaggever geen goede verklaring voor kon geven.

Daarna werd de zaak steeds omvangrijker. Ramesar werd op staande voet ontslagen en een extern onderzoek leidde ertoe dat Trouw 126 van zijn artikelen introk, inclusief de geruchtmakende reportage over een ‘shariadriehoek’ in de Haagse Schilderswijk uit mei 2013. Het AD, waar Ramesar tussen 2003 en 2007 werkzaam voor was, besloot zonder onderzoek al zijn artikelen uit de archieven te wissen. En het boek dat Ramesar samen met Martijn Roessingh (inmiddels adjunct-hoofdredacteur bij Trouw) schreef, werd uit productie genomen.

De krant staat ondertussen zelf ook aan kritiek bloot omdat ze de affaire zo laat op het spoor kwam. Columniste Elma Drayer vertrok vorige week omdat de hoofdredactie weigerde te praten over haar eigen positie. De hoofdredactie gaat in ieder geval praten met bewoners van de Schilderswijk over alle ontstane commotie en onrust in de wijk die ontstond door het bewuste shariadriehoek-artikel.

NRC-ombudsman Sjoerd de Jong concludeert in zijn blog dat de affaire lessen bevat voor alle media:

Over tunnelvisie en framing. Volgens oud-Kamerlid Tofik Dibi, in een column op zijn blog, „leverde” Ramesar op de keper beschouwd niet meer dan wat Trouw wilde horen: ophef over de multiculturele samenleving. De media ,,wedijveren’’ daarin.

Met medewerking van Peter Zantingh.