Nieuw: alledaags superfood

De hype van de superfoods lijkt alweer voorbij. Komend jaar gaan we weer over op ‘gewoon’ gezonde voeding zoals kool, avocado en vette vis. Het draait dan allemaal om een goede spijsvertering.

Met boerenkool achterop verlaat deze Zwollenaar zijn volkstuin. Volgend jaar zal onbewerkt voedsel populair zijn. foto Herman Engbers

Nu gojibessen en chiazaad zelfs bij supermarkten, drogisterijen en winkels als Hema, Xenos en Action verkrijgbaar zijn, is het duidelijk: de opmars van ‘superfoods’ is voorbij – ze zijn mainstream geworden.

Maar dat betekent niet dat ze weer uit de schappen zullen verdwijnen, zegt culinair trendwatcher Anneke Ammerlaan. Voor een deel van de consumenten zijn superfoods immers een vast onderdeel geworden van hun eetpatroon. Zij blijven gojibessen over hun yoghurt strooien en zijn gewend geraakt aan chiazaad in hun havermout of smoothie.

Maar, zegt Ammerlaan: „De tijd van gojibessen eten omdat het trendy is, is voorbij. De mensen die geen idee hadden wat ze aten, maar erbij wilden horen, die zijn er allang klaar mee. De groep die overblijft, ziet gezonde voeding als een levensstijl, zonder pakjes en zakjes. Zij gaan verder kijken dan de goji- en incabessen.”

252 jaar oud dankzij gojibessen, nou ja: als je het gelooft

Superfoods worden steevast aangeduid als „hoogwaardige voedingsmiddelen”, vol „vitamines, mineralen en antioxidanten”. De producten zouden ziektes voorkomen of juist een genezende werking hebben.

Maar toch: hoe kan het dat consumenten bereid bleken veel geld uit te geven aan producten waar ze nooit eerder van hadden gehoord?

Een zakje met 500 gram dieprode verschrompelde gojibessen kost bijvoorbeeld bijna twee tientjes. Naar verluidt verhogen ze voor dat geld wel het libido, helpen ze bij het afvallen en gaan ze veroudering tegen – om maar drie van de vele effecten te noemen die op internet te vinden zijn. Webshop Superfood.nl vermeldt het verhaal van de Chinees Li Qing Yuen (1678-1930), „die maar liefst 252 jaar oud werd omdat hij iedere dag gojibessen at”.

Ondanks het feit dat medici en voedingsdeskundigen het voorbije jaar volop steggelden over de vermeende gezondheidsvoordelen van de superfoods, vonden de consumenten het prachtig. Zij bleven maar geld uitgeven aan producten als ‘rauwe cacao’ en kokosbloesemsuiker, vele malen duurder dan gewone cacao en suiker uit de supermarkt.

„Mensen wilden losbreken uit hun klassieke eetpatroon”, legt Ammerlaan uit. „Dieetgoeroe Sonja Bakker was zo populair omdat zij vasthield aan dat oude eetpatroon, met aardappelen en brood. Dat was comfortabel. Maar uiteindelijk ontdekten veel mensen dat die manier van eten hen op de lange termijn toch geen goed deed.”

De superfoods vormden een springplank om eindelijk écht bewust met voeding bezig te gaan. Massaal stortten mensen zich op de quinoa en de gojibessen. „Natuurlijk ben je daarmee ook niet binnen één dag slank en gezond, quick fixes bestaan niet. Maar het hielp wel om die mentale omschakeling te maken. Nu is het tijd voor de volgende stap.”

Glycemische index

In 2015 gaan we terug naar ‘gewoon’ gezond eten, voorspelt Ammerlaan. Al was het maar omdat superfoods „krankzinnig duur” zijn. „Kijk naar wat er met de prijs van quinoa is gebeurd. De markt ging helemaal over de kop en de prijs steeg tot 7 euro voor een zakje van 500 gram.” Intussen is de quinoaprijs alweer gedaald, omdat mensen van schrik alternatieven gingen zoeken. Gierst bijvoorbeeld, dat is een stuk voordeliger. Of amarant.

Wat wel ‘in’ blijft, zijn de suiker-, zuivel- of glutenvrije eetstijlen. „Hoe mensen gezond eten invullen, is heel individueel”, zegt Ammerlaan. „Maar voor iedereen geldt dat ze op een andere manier naar voeding kijken. Door jezelf beperkingen op te leggen ontdek je nieuwe mogelijkheden.”

Sommige superfoods zullen geruisloos uit de winkels verdwijnen, denkt Ammerlaan, omdat mensen hebben ontdekt dat de voedingswaarden evengoed kunnen komen van ‘alledaagse’ superfoods, zoals kool, zoete aardappel, avocado, broccoli, blauwe bessen en vette vis. Ammerlaan: „Nog steeds weten veel mensen niet wat glycemische index betekent, maar let op, dit is een term om in 2015 in de gaten te houden.”

Het Voedingscentrum formuleert het zo: „De glycemische index (GI) geeft een inschatting voor de snelheid waarmee de bloedsuikerspiegel stijgt als iemand koolhydraten heeft gegeten.” Producten als zilvervliesrijst, havermout, peulvruchten, groenten en fruit zijn ‘langzame’ koolhydraten met een lage GI. Zij zorgen voor minder schommelingen van de bloedsuikerspiegel dan ‘snelle’ koolhydraten met een hoge GI, zoals witbrood, witte rijst, aardappelen en suikerrijke producten.

In 2015 draait het om een goede spijsvertering, zegt Ammerlaan. We eten graag licht en onbewerkt voedsel, liefst van een lokale boer of ondernemer, met pure smaken. Fermentatie (denk aan zuurkool of gerijpt rundvlees) wordt weer hip.

Ammerlaan: „Met een goede spijsvertering voel je je letterlijk lichter. Daar hebben we geen gojibessen voor nodig.”